Samorządowe Przedszkole z Oddziałami Integracyjnymi
w Wierzbnie
 
  
Nowości


Łukasz Kowal.
Firma usługowo – remontowo - budowlana


ul. 22 Lipca 62, 32-540 Trzebinia

t +48 32 753 64 10, f +48 32 733 74 43 
REGON 122770539, NIP 628 22 59 449
www.studioteatralnesztuka.pl



 Kącik rodzica


 

"Czyste powietrze wokół nas"



Nasze Przedszkole realizuje program edukacji antytytoniowej pt. „Czyste powietrze wokół nas”. Program jest organizowany dla dzieci 5-6 letnich. W programie wzięły udział dzieci (5-6 letnie) z grupy „Pszczółki”.

Cele programu: 

  • uczenie dzieci szacunku do otaczającego świata

  • zwiększenie wrażliwości dzieci na szkodliwość dymu papierosowego

  • wykształcenie umiejętności rozpoznawania różnych źródeł dymu papierosowego

  • zwiększenie wiedzy na temat skutków palenia papierosów

  • zwiększenie wrażliwości dzieci na miejsca, w których mogą być narażane na dym

Program był dostosowany do możliwości rozwojowych dzieci.

Program został podzielony na pięć zajęć warsztatowych:

  1. I.       Wycieczka- zorganizowano wycieczki po najbliższej okolicy, której celem było zwrócenie uwagi dzieci na źródła dymów oraz miejsca skąd mogą się wydobywać. Dzieci zwracały też uwagę na kolor dymu.

  

  1. II.    Co i dlaczego dymi?

Kolejne zajęcie miało na celu wzbogacenie wiedzy dzieci na temat pochodzenia dymów, określenia ich rodzajów oraz przyczyn wydobywania się dymów. Dzieci wykonały plakat pt. „Czyste powietrze wokół nas”.



III. Jak się czuję, kiedy dymi papieros?

Podczas realizacji tego tematu dzieci wzbogaciły swoją wiedzę na temat szkodliwości palenia papierosów, miały okazję poznać, w jaki sposób mogą czuć się, gdy ktoś obok nich pali papierosy.

IV. Co się dzieje, kiedy ludzie palą papierosy?

Dzieci poznały historie Danusia, który wybrał się na wycieczkę pociągiem.  

  1. V.    Jak unikać dymu tytoniowego?

Podczas ostatnich zajęć dzieci zwiększyły swoja wiedzę na temat umiejętności zachowania się, gdy znajdą się w pomieszczeniach, a także umiejętność radzenia sobie w sytuacjach, w których dorośli palą papierosy. Dzieci wykonywały tabliczki z zakazem palenia, które następnie zabrały do swoich domów. Dzieci wykonały samodzielnie koperty, w których zaniosły listy do rodziców o tematyce szkodliwości palenia papierosów.

 Dzieci bardzo chętnie uczestniczyły we wszystkich zajęciach. Proponowane  zabawy ruchowe, tematyczne inspirowały dzieci do działań, których efektem były prace plastyczne. Dzieci podczas trwania zajęć usystematyzowały swoją wiedzę na temat szkodliwości palenia i wiedzą w jaki sposób zachować się, gdy w ich obecności ktoś zapali papierosa.

 

Małgorzata Jędrych

 


 

ROZWÓJ MOWY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM-

JAK MÓWIĆ DO DZIECKA,ABY WSPIERAĆ ROZWÓJ JEGO MOWY?

 

ROZWÓJ MOWY DZIECKA W 3 ROKU ŻYCIA

 

  • W trzecim roku życia zdecydowanie wzrasta liczba wypowiadanych słów. Dziecko potrafi zbudować zdania złożone z trzech czterech wyrazów. Zdarza mu się popełniać przy tym błędy fleksyjne, gramatyczne, artykulacyjne.

 

  • Posługuje się tzw. językiem dziecięcym – może zdrabniać wyrazy, tworzyć własne nazwy czynności, przedmiotów.

 

  • Charakterystyczne jest zmiękczanie spółgłosek np. śmok ( smok), ziamek (zamek).

 

  • W mowie pojawia się coraz więcej głosek. Ich realizacja może nie być jeszcze w pełni zgodna z normą.

 

  • Dziecku zdarza się przestawiać sylaby lub głoski w trudnych wyrazach, choć wie, jak powinny one prawidłowo brzmieć.

 

  • Trzylatek zazwyczaj nie wymawia jeszcze głosek : sz, rz, cz, dż, r. Może mieć także trudności z ą, ę.

 

  • Dziecko trzyletnie potrafi zakomunikować swoje potrzeby, odpowiedzieć na zadane mu pytania, oraz zapytać o to co je interesuje. Rozumie znaczenie przeciwieństw ciepły – zimny, duży – mały, ciężki – lekki. Mówi o sobie w 1.os liczby pojedynczej, a nie używając swojego imienia.

 

  • Po ukończeniu trzeciego roku życia powinno ustępować zmiękczanie spółgłosek.

 

 

 

JAK ROZMAWIAĆ Z TRZYLATKIEM…

 

MAMO, TATO !!!

- Często ze mną rozmawiajcie, czytajcie mi książki.

- Pomagajcie mi wszystko lepiej zrozumieć swoją żywą mimiką i modulacją głosu – mówienie nie musi być nudne!

- Patrzcie na mnie kiedy rozmawiamy, abym lepiej widziała ruchy Waszych ust.

- Mówcie do mnie powoli, nie używajcie trudnych słów.

- Uczę się naśladując właśnie Was!

- Nie mówcie moimi słowami - Ja jeszcze nie wszystko potrafię powiedzieć, ale wszystkiego się nauczę. Musicie tylko dawać mi dobry przykład.

- Pamiętajcie, aby Wasza mowa była staranna i poprawna.

 

ROZWÓJ MOWY DZIECKA W 4 ROKU ŻYCIA

 

  • Czterolatek jest niezwykle ciekawy świata, zadaje dużo pytań.

 

  • Stale rozwija się zdolność rozumienia, dziecko potrafi odpowiedzieć na proste pytania np. dotyczące wysłuchanej bajki.

 

 

  • Zaczyna dostrzegać i nazywać związki przyczynowo – skutkowe, dzięki czemu jego wypowiedzi są coraz bardziej rozbudowane.

 

  • Czterolatek dostrzega różnice pomiędzy teraźniejszością, przeszłością i przyszłością. Coraz częściej opowiada się o tym, co wydarzyło się w przeszłości, lub o tym co dopiero ma się wydarzyć.

 

 

  • Dziecko czteroletnie poza zdaniami prostymi powinno się także posługiwać zdaniami złożonymi.

 

  • Znika zmiękczanie spółgłosek, które było charakterystyczne dla trzeciego roku życia. U niektórych dzieci pojawiają się najtrudniejsze głoski : sz, ż, cz, dż, r.

 

 

  • Stale wzrasta liczba wypowiadanych słów, w tym wyrazów nazywających cechy ( przymiotniki, przysłówki), podkreślających emocje ( ojej, super!), oraz przyimków dzięki którym dziecko jest w stanie określić położenie danego przedmiotu.

 

  • Spada liczba neologizmów dziecięcych, dziecku zdarza się nadal popełniać błędy gramatyczne, jednak ma to miejsce coraz rzadziej.

 

JAK ROZMAWIAĆ Z CZTEROLATKIEM…

 

MAMO, TATO !!!

 

- Odpowiadaj na moje pytania, nawet jeśli stawiam ich bardzo dużo.

 

- Twoja odpowiedz zaspokoi moją ciekawość , poszerzy wiedzę i będzie dla mnie właściwym wzorcem językowym.

- Oglądajmy razem obrazki, swoimi pytaniami mobilizuj mnie do ich opisywania ( Dlaczego chłopiec jest smutny?)

- Czytaj mi krótkie bajeczki i opowiadaj historie. Następnie rozmawiaj ze mną o bohaterach i treści. Stawiaj mi pytania : Kto?, dlaczego?, z kim?, aby sprawdzić czy wszystko rozumiem i mobilizować mnie do mówienia.

- Często ze mną rozmawiaj. To pozytywnie wpłynie na moją zdolność komunikacji.

- Uczmy się razem wierszyków, zagadek, piosenek. To usprawni moją pamięć i wzbogaci słownictwo.

 

ROZWÓJ MOWY W PIĄTYM I SZÓSTYM ROKU ŻYCIA

 

  • Piąty i szósty rok życia to czas ostatecznego kształtowania się systemu językowego. Dziecko pięcio – i sześcioletnie potrafi ładnie się przywitać i pożegnać. Chętnie rozmawia o tym, co je interesuje. Wie, że inaczej musi się zachowywać podczas rozmowy z rodzicami, panią w przedszkolu, rówieśnikami.

 

  • Przedszkolak potrafi wyodrębnić głoski na początku, w środku i na końcu wyrazu. Umie wymyślić słowo zaczynające się daną głoską oraz wyklaskać sylaby w wyrazie. Zna znaczenie przyimków, co oznacza, że potrafi określić położenie przedmiotów ( za, obok, na, pod) .

 

  • Pięciolatki powinny już wymawiać głoski sz, ż, cz, dż. Dzieciom, które zaczęły wypowiadać głoskę r zdarza się jej nadużywać np. rarka – lalka, korory – kolory. Zjawisko to powinno samoistnie ustąpić.

 

  • Przed rozpoczęciem nauki w szkole mowa sześciolatka powinna być w pełni ukształtowana. Oznacza to, że powinien wymawiać wszystkie głoski oraz w swoich wypowiedziach posługiwać się zdaniami. Pozwoli to uniknąć trudności w czytaniu i pisaniu, a także uchroni dziecko przed dyskomfortem lub wstydem związanym z trudnościami artykulacyjnymi.

 

  • Słownik dziecka w wieku przedszkolnym stale się wzbogaca, znacznie poprawia się zdolność narracji i tworzenia kilkuzdaniowych wypowiedzi.

 

 

Jak stymulować mowę dziecka? – Praktyczne rady dla Rodziców

 

1. Wykonuj z dzieckiem ćwiczenia oddechowe utrwalające prawidłowy sposób oddychania.

Pamiętaj, żeby pomieszczenie było przewietrzone. Wybierz jedno lub dwa ćwiczenia i wykonaj je jeden raz. Ćwiczeń oddechowych nie może być zbyt wiele, aby u dziecka nie doszło do zawrotów głowy. Np.

- Parkowanie – wycinamy z papieru małe kolorowe samochodziki; zadaniem dziecka jest przenieść samochodzik do garażu (np. pudełko po zapałkach) przy użyciu słomki. Pamiętajmy, aby pudełko leżało blisko autka, a słomka nie była zbyt gruba i nie miała zgięć.

- Muchomor – kładziemy przed dzieckiem planszę z muchomorem bez kropek. Na stoliku rozkładamy kilka białych papierowych kropek. Zadaniem dziecka jest przenieść przy użyciu słomki kropki na kapelusz grzybka. Ćwiczenie to można dowolnie modyfikować, np. używając planszy z akwarium i rybkami, swetrem i guzikami, choinką i bombkami itd.

- Dmuchanie baniek mydlanych – najpierw dużo malutkich baniek (mocny wydech), a potem próba nadmuchania jak największej bańki (wydech musi być długi i słaby).

2. Wykonuj z dzieckiem ćwiczenia usprawniające pracę narządów artykulacyjnych oparte o zabawy fonacyjne i artykulacyjne

Przykłady:

Kotek pije mleczko (wysunięcie języka na brodę), oblizuje wąsy (ruch językiem wokół warg – najpierw do kącików ust, potem w kierunku nosa)

Kotek mruczy – mmmmm, ziewa (naśladowanie ziewania)

Wąż syczy – sssssss

Pszczoła bzyczy – bzz bzz

Liście szumią szszszsz…. (wargi ściągnięte w dzióbek)

Straż pożarna jedzie – eee ooo eee ooo (z przesadną artykulacją samogłosek – wargi rozciągają się, a następnie ściągają)

Samolot leci – uuuuu (dzióbek z warg) i ląduje iiiiiiiiii (szeroki uśmiech)

Parskanie jak konik, następnie kląskanie językiem

Cmokanie

Pociąg jedzie – fu fu fu (górne zęby dotykają dolnej wargi)

 

3. Naśladujcie odgłosy otoczenia:

Szum wiatru, odkurzacza, odgłosy wydawane przez zwierzęta (np. be be, mu mu, pi pi), warkot silnika samochodu, alarm przejeżdżającej straży pożarnej, zasłyszaną melodię (można ją odtworzyć śpiewając lalala) itp.

Wykorzystuj każdą okazję żeby prowokować dziecko do mówienia. Wyrażenia dźwiękonaśladowcze są bardzo ważnym etapem w rozwoju mowy! W trakcie ich wypowiadania dziecko utrwala sobie głoski oraz uczy się łączyć sylaby, np. be be, pa pa.

Jeśli dziecko ma trudności z wyrażeniami dźwiękonaśladowczymi – zacznij od tych, które zbudowane są z samogłosek (aaaa, iiiiii, uuuuu, ooooo). Można nimi nazwać emocje, odgłosy zwierzątek i otoczenia. Później przejdź do wyrażeń zawierających spółgłoski, które pojawiają się w mowie dziecka najwcześniej – p, b, m (pa, ba, ma). Z czasem można zacząć łączyć sylaby (pa pa, mama).

4. Kiedy dziecko nazywa jakiś przedmiot „po swojemu” lub komunikuje się niewerbalnie (przy pomocy gestu) – nazwij głośno przedmiot, czy czynność, o którą mu chodzi.

5. Ucz dziecko koncentrowania wzroku na rozmówcy.

Patrz na dziecko kiedy do niego mówisz oraz kiedy oczekujesz od niego odpowiedzi.

6. Funduj dziecku tzw. KĄPIEL SŁOWNĄ – mów do niego przy wykonywaniu każdej wspólnej czynności: spaceru, ubierania, jedzenia, oglądania obrazków, rysowania, zabawy.

7. Pokazuj dziecku różne przedmioty i nazywaj je.

Powinny to być przedmioty codziennego użytku, z którymi dziecko często ma kontakt, np. zabawki, jedzenie, ubrania.

8. Oglądajcie wspólnie obrazki.

Opowiadaj dziecku co się na nich znajduje, wskazuj na różne przedmioty, opisuj je, nazywaj. Prowokuj także dziecko do mówienia poprzez proste pytania: Gdzie jest miś? Kto to? Jaki ma kolor? Jest smutny, czy wesoły? Mały czy duży? Itp.

9. Zadawaj dziecku dużo krótkich, prostych pytań prowokujących do mówienia.

Jeśli nie potrafi na nie odpowiedzieć – Ty to rób.

10. Zachęcaj dziecko do udziału w codziennych czynnościach. Opowiadaj o tym, co robicie.

Mama je jabłko. Jabłko jest czerwone i słodkie. Zobacz.

11. Nazywaj emocje:

Podczas czytania, oglądania obrazków, czy sytuacji z życia codziennego warto nazywać emocje.

np. Mama jest wesoła. Śmieje się.

Dziewczynka jest smutna. Płacze.

12. Wzmacniaj osiągnięcia dziecka poprzez pochwałę oraz powtórzenie wypowiedzianego przez nie słowa.

13. Czytaj dziecku.

Warto poświęcić choćby 15-30 min dziennie na przeczytanie dziecku bajeczki. To nie tylko rozwija wyobraźnię, lecz także poszerza zasób słownictwa, uczy koncentracji uwagi i daje dziecku poczucie bliskości.

14. Dbaj o poprawność swoich wypowiedzi. Pamiętaj, że dziecko naśladuje właśnie Ciebie!

Nie posługuj się językiem dziecka. Nie spieszczaj nadmiernie form. Nie nazywaj przedmiotów, czynności lub osób w taki sam sposób jak dziecko.

15. Wykonujcie zabawy rytmiczno-ruchowe.

16. Ucz dziecko piosenek, wierszyków i wyliczanek.

Piosenki, wierszyki i wyliczanki rymują się, a dzięki swej melodyjności są łatwe do przyswojenia. Zacznij od krótkich, nawet dwuwersowych form, by z czasem przechodzić do dłuższych.

17. Zachęcaj do rysowania.

Komentuj co robi, opowiadaj o tym co widzisz na obrazku. Zadawaj pytania.

18. W czasie zabawy wcielajcie się w różne role.

Zabawy tematyczne (np. w kucharza, czy sklep) nie tylko rozwijają wyobraźnię, lecz także uczą naprzemienności ról, zasad zachowania w określonych sytuacjach komunikacyjnych oraz poszerzają zasób słownictwa dziecka.

19. Kontroluj, czy dziecko rozumie Twoje polecenia.

Polecenia powinny być proste i dotyczyć czynności lub przedmiotów, które są dziecku bliskie.

Daj misia. (Kiedy o to prosimy nie wskazujemy palcem na misia!)

Pokaż oko.

20. Nie wyręczaj dziecka w mówieniu. Nie przerywaj mu.

Jeśli ma trudność z wypowiedzeniem wyrazu, pozwól mu spokojnie dokończyć, po czym powiedz ten wyraz jeszcze raz – poprawnie.

21. Nie śmiej się z jego wypowiedzi. Nie krzycz, jeśli jest niezrozumiała. Nie uciszaj.

To może wywołać zniechęcenie do mówienia.

22. Nie poprawiaj uporczywie każdego słowa i każdej niegramatycznej wypowiedzi dziecka.

23. Ważne, aby dziecko miało kontakt z innymi dziećmi i dorosłymi – to wzmocni w nim potrzebę komunikowania się.

24. Nie wymagaj od dziecka, aby wymawiało głoski, na które fizjologicznie nie jest jeszcze gotowe.

 

10 PRZYKAZAŃ LOGOPEDYCZNYCH

 

1. ZWRÓĆ UWAGĘ NA SPOSÓB ODDYCHANIA TWOJEGO DZIECKA

W czasie spoczynku, w milczeniu dziecko powinno oddychać przez nos (nie dotyczy to sytuacji, kiedy dziecko jest chore i ma zatkany nosek). Jeśli zauważysz, że maluch ma stale otwarte usta – zgłoś się po pomoc do specjalisty. Może to świadczyć o niskim napięciu mięśniowym, małej sprawności mięśnia okrężnego warg, niedrożności nosa, bądź o powiększonym migdale. Oddychanie przez usta ma negatywny wpływ nie tylko na zdrowie dziecka (infekcje górnych dróg oddechowych, niedotlenienie, wady zgryzu, problemy ze słuchem), lecz także na artykulację. Stale rozchylone wargi stają się wiotkie, dziecko z większym trudem wykonuje ruchy niezbędne do uzyskania danej głoski. Przykładem mogą być samogłoski u, o, i, które wymagają znacznej pracy mięśni warg. Obserwujemy także obniżone napięcie mięśni twarzy i słabo rozwiniętą mimikę. W trakcie oddychania przez usta, język dziecka ułożony jest płasko na dnie jamy ustnej. Uniesienie go spowodowałoby znaczne trudności w przepływie powietrza. Ułożenie to powoduje, że malec ma spore trudności z pionizacją języka (unoszeniem go). W języku polskim istnieją głoski, których bez uniesienia języka po prostu nie wypowiemy: l, r, t,d, n, sz, cz, rz, dż, s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, ń, k, g, h. Jak widać, jest ich całkiem sporo…W trakcie oddychania przez nos, język „przyklejony” jest do podniebienia i zatrzymuje się za zębami. Także w czasie połykania wędruje ku górze. Jest to jego prawidłowe ułożenie. Kiedy usta są stale otwarte, język nie tylko leży płasko na dnie jamy ustnej, lecz także ma tendencje to „wypadania z buzi” lub leżenia na zębach, co może prowadzić do seplenienia międzyzębowego.

 

2. KONTROLUJ, CZY TWOJE DZIECKO DOBRZE SŁYSZY

Już od narodzin dziecko powinno reagować na dźwięki otoczenia. Początkowo może to być ruch ręki, krzyk, uspokojenie się. W dalszym etapie obserwujemy uśmiech, wydawanie dźwięków, zainteresowanie.

UWAGA! Nawet dziecko niedosłyszące/głuche głuży (nie mylić z gaworzeniem), czyli odruchowo wydaje z siebie niewyraźne dźwięki, które mogą przechodzić w samogłoski lub spółgłoski. W normalnych warunkach, celem głużenia jest przygotowanie fizyczne narządów mownych do późniejszego mówienia. U dzieci niesłyszących głużenie zanika ok. 18 msc. życia. Co ciekawe, dzieci, u których słuch rozwija się prawidłowo – nie głużą w hałasie powyżej 50 dB. Dzieciom niesłyszącym, jak wiadomo, hałas w niczym nie przeszkadza. W rozwoju mowy dziecka, po głużeniu występuje gaworzenie. Jeśli nasze dziecko nie gaworzy – należy udać się do lekarza w celu przeprowadzenia badania słuchu, bowiem dzieci niesłyszące nie gaworzą. Wynika to z faktu, że gaworzenie samonaśladowcze jest zamierzonym, świadomym powtarzaniem dźwięków, które dziecku udało się już wypowiedzieć. Celem gaworzenia jest m.in. trening słuchu i koncentracji.

Nie należy lekceważyć żadnych niepokojących sygnałów, bowiem zaniedbanie słuchu dziecka (na każdym etapie rozwoju) może mieć bardzo poważne konsekwencje. Nawet jeśli nasze dziecko już mówi, nie wyłączajmy swojej czujności. Bowiem jest wiele czynników (choroby, środowisko), które mogą znacznie osłabić słuch. Pamiętajmy, aby sprawnie mówić – należy dobrze słyszeć!

3. SPRAWDŹ BUDOWĘ NARZĄDÓW ARTYKULACYJNYCH DZIECKA

Wiadomo, że żaden rodzic (który nie jest logopedą, ani lekarzem), nie jest ekspertem w dziedzinie anatomii. I wcale nie musi nim być, żeby zauważyć niepokojące zmiany w obrębie aparatu artykulacyjnego swojego dziecka. Na co należy zwrócić uwagę? Na JĘZYK, WARGI, POLICZKI, PODNIEBIENIE, ZĘBY. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do ich budowy, kształtu, ułożenia, wielkości, czy ruchliwości, zgłoś się po poradę do specjalisty. Wady anatomiczne często prowadzą do wad wymowy.

Przykładowe wady anatomiczne, które mogą być widoczne dla rodzica:

- nieprawidłowy zgryz,

- nieprawidłowości w budowie języka (np. język bardzo długi; krótki; o dziwnym kształcie; gruby, duży i mało ruchliwy), warg, policzków,

- krótkie wędzidełko języka (w tej kwestii lepiej zawsze skontaktować się z logopedą)

wędzidełko języka – jest to fałd znajdujący się pod językiem, widoczny przy jego unoszeniu. W pewnym stopniu ogranicza on jego ruchomość. Zbyt krótkie wędzidełko powoduje słabą pionizację (unoszenie) języka, a co za tym idzie – m.in. wady wymowy;

- rozszczep wargi i podniebienia.

4. ZREZYGNUJ ZE SMOCZKA JAK NAJSZYBCIEJ

Smoczki – najlepsi „przyjaciele” dzieci – niestety mogą przyczyniać się do:

- powstawania wad zgryzu,

- utrwalania infantylnego sposobu połykania (język pracuje przód-tył, zamiast góra-dół, co z kolei powoduje trudności z pionizacją i późniejsze wady artykulacyjne)

- powstawania próchnicy.

5. UCZ DZIECKO GRYZIENIA

W momencie, kiedy dziecko przechodzi na pokarmy stałe, warto podawać mu skórki od chleba, jabłuszko, czy chrupki kukurydziane. Gryzienie stymuluje pracę mięśni narządów artykulacyjnych, wpływa na ruchy języka, ułożenie zębów i żuchwy, a także uczy prawidłowego połykania. Jeśli dziecko będzie miało problemy z żuciem i gryzieniem, to niestety prawdopodobnie znacząco wpłynie to na jego mowę.

6. NIE ZABRANIAJ SWOJEMU DZIECKU MÓWIĆ

Nieraz spotykamy się z opinią – z tego dziecka jest straszna gaduła! Zdarza nam się ganić nasze dziecko, że mówi ZAWSZE i WSZĘDZIE. To naturalne, że rodzicom często marzy się choć chwila spokoju. Jednak z punktu widzenia rozwoju dziecka – powinniśmy cierpliwie znosić jego napady pytań dlaczego? i ciągły słowotok. Warto pamiętać o tym, że naturalna skłonność do mówienia w wieku 3-6 lat jest oznaką nabywania świadomości językowej i chęci poznawania świata. Dziecko stale uciszane, tłumione, bądź ignorowane może w końcu zamknąć się na świat i zniechęcić do mówienia. Rozmowy z dorosłymi pozwalają mu wzbogacać słownictwo, utrwalać struktury gramatyczne i wzmacniać więź emocjonalną. Pamiętajmy, że naszym celem powinno być ZACHĘCANIE. Mówienie powinno kojarzyć się dziecku z czymś fascynującym i przyjemnym, a nie wstydliwym i stresującym.

7. NIE SPIESZCZAJ SŁÓW! NIE POSŁUGUJ SIĘ JĘZYKIEM DZIECIĘCYM

Pamiętaj, że Twoja mowa ma być wzorem dla Twojego dziecka. Jeśli zaczynasz mówić do synka lub córki w sposób niepoprawny (spieszczać lub naśladować jego mowę, posługiwać się jego słowami), maluch może utrwalić sobie nieprawidłowy sposób mówienia.

8. NIE TRAĆ CZUJNOŚCI

Słuchaj swojego dziecka i reaguj, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, co do rozwoju jego mowy, a także rozwoju ruchowego! Bowiem aktywność ruchowa dziecka jest w naturalny sposób połączona z rozwojem mowy. Dzieci, które z opóźnieniem nabywają umiejętności motoryczne, mogą także z opóźnieniem zacząć mówić.

9. ĆWICZ Z DZIECKIEM W DOMU

Żadna terapia nie zakończy się sukcesem, jeśli logopeda nie będzie miał wsparcia ze strony rodziców. I nie chodzi tu absolutnie o wykonywanie czyichś obowiązków. Chodzi o współpracę. W trakcie trwania terapii dziecko widuje się z logopedą średnio raz na tydzień lub raz na dwa tygodnie. Logopeda wyznacza program terapii, prowadzi ją, zaleca ćwiczenia i kontroluje postępy. Bardzo często zaleca wykonywanie konkretnych zadań w domu. I tu zaczyna się rola rodzica. Należy dopilnować, żeby dziecko systematycznie ćwiczyło.

10. CZYTAJ SWOJEMU DZIECKU

Drogi Rodzicu, znajdź przynajmniej chwilę każdego dnia, aby usiąść ze swoim dzieckiem i przeczytać mu bajkę. Staraj się przy tym obudzić w sobie zdolności aktorskie. Mówić powoli, zmieniać intonację w zależności od opowiadanej historii i oddawać emocje postaci. Dziecko poprzez wspólne czytanie nie tylko rozwija swoją wyobraźnię, lecz także uczy się rozpoznawać emocje, poznaje wiele nowych słów, utrwala gramatykę języka polskiego i co najważniejsze – wzmacnia więź z rodzicem.

Opracowała Weronika Przeniosło

 

 

 

 



   

,,EFEKTYWNA WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI W PRZEDSZKOLU DROGĄ DO SUKCESU”.

 

Większość rodziców troszczy się o wszechstronny rozwój i wychowanie swoich dzieci. Niestety, niepokojąco zwiększa się też liczba rodziców, którzy poświęcają swoim dzieciom zbyt mało czasu. Na dodatek coraz mniej uwagi przywiązują do wychowania: kształtowania u dzieci nawyków odpowiedniego zwracania się do innych oraz zgodnego współdziałania z dorosłymi i dziećmi, do dbania o ład i porządek w swoim otoczeniu, a także do poszanowania przyrody i własności społecznej.

Bardzo ważnym obszarem działalności przedszkola jest współpraca z rodzicami. Istotną czynnością jest określenie celów ogólnych i operacyjnych, jakie należy realizować w zakresie współpracy. Aby to było możliwe, powinniśmy zacząć od zapoznania się z potrzebami rodziców, mając na uwadze również możliwości przedszkola.

By współpraca przynosiła efekty należy sformułować następujące cele:

  • uświadomienie nauczycieli i rodziców odnośnie ich roli w relacjach: przedszkole - rodzina, rodzina - przedszkole, oraz walorach partnerskiego współdziałania,

  • organizacja systemu przepływu informacji: przedszkole - rodzina, rodzina - przedszkole,

  • wzajemne dzielenie się wiedzą i doświadczeniem zawodowym w celu organizowania warunków do uczenia się dzieci i dorosłych.

Niewątpliwie naczelnym celem współdziałania nauczycieli i rodziców w naszym przedszkolu jest:

  • dobro dziecka, któremu trzeba stwarzać, w porozumieniu z rodzicami, warunki optymalnego rozwoju;

  • dążenie do usprawniania pracy wychowawczej z dziećmi;

  • lepsze poznanie dzieci przez nauczycieli i rodziców zarówno w środowisku przedszkolnym jak i domowym;

  • wzajemne poznanie się i zrozumienie nauczycieli i rodziców;

  • wzmacnianie więzi emocjonalnej między nauczycielami i rodzicami podczas wspólnie wykonywanych zadań

Przy uwzględnieniu wyżej wymienionych celów nauczyciele będą doskonalić formy i metody współpracy z rodzicami, aby umożliwić im aktywny udział w życiu przedszkola. Zachęceni przez nauczycieli rodzice będą inicjować formalne i mniej formalne kontakty z pracownikami przedszkola.

Bardzo istotnym celem jest uświadamianie nauczycielom i rodzicom ich roli w relacjach przedszkole - rodzina. Partnerskie współdziałanie to warunek jakości podejmowanych działań. Zadaniem dyrektora przedszkola jest przekonanie nauczycieli o konieczności organizowania warunków umożliwiających aktywny udział rodziców w życiu przedszkola. Dzieci będą przebywały w przyjaznym otoczeniu dorosłych, którzy  rozumieją się i współpracują.

Kolejnym ważnym celem jest prawidłowa organizacja systemu przepływu informacji: przedszkole - rodzina, rodzina - przedszkole. Jakość współczesnego życia uzależniona jest bowiem od prawidłowej komunikacji.

Informacje przekazywane sobie wzajemnie powinny być rzetelne, konkretne, dotyczyć tematu sprawy i docierać natychmiast. Tylko wtedy mogą mieć pozytywny wpływ na prawidłowe relacje, na których nam zależy. Ważne jest, aby zasady i normy postępowania w tym zakresie były wspólnie ustalone, znane i akceptowane przez całe środowisko przedszkolne. Możemy mieć pewność, że jeśli uda się wypracować taki model, to współpraca będzie łatwiejsza.

Kolejnym bardzo ważnym elementem współpracy są prawidłowe relacje, dlatego należy dążyć do nabywania umiejętności rozwiązywania konfliktów.

Jeżeli nauczyciele będą starali się włączać rodziców w realizację procesu wychowawczo - dydaktycznego, to istnieje pewność, że wiedza rodziców na temat działań prowadzonych przez przedszkole będzie się poszerzała oraz skutkować będzie większym zaangażowaniem.

Do najczęściej stosowanych form współpracy naszego przedszkola z domem rodzinnym dziecka należą:

1. PIERWSZE KONTAKTY INDYWIDUALNE  nawiązujemy z rodzicami w chwili odbierania i składania kart zgłoszenia dziecka do przedszkola. Rodzice chętnie rozmawiają z dyrektorem lub nauczycielami na temat swojego dziecka i pracy naszej placówki. Staramy się już w tych kontaktach uzyskać pewne informacje o dziecku. Rodzice natomiast mają możliwość zapoznania się z wyglądem przedszkola i informacjami zamieszczonymi na tablicach.  Dzięki takiej formie współpracy Wy – Rodzice uzyskujecie od nas informacje o dziecku, jego dotychczasowym rozwoju, zainteresowaniach, zdolnościach i problemach. My - nauczyciele mamy okazję zorientować się, czy dom rodzinny stwarza dziecku właściwe warunki wychowania i rozwoju, co umożliwia nam indywidualne traktowanie każdego wychowanka.

2. SPOTKANIA ADAPTACYJNE

Celem spotkań jest przede wszystkim pokonanie bariery lękowej u dzieci przed przyjściem do przedszkola, przed czymś dla nich nowym, stworzenie szansy na łatwiejszą adaptację, zapoznanie dzieci i rodziców z ich salą oraz placówką. Ważne jest także nawiązanie bliższego kontaktu z wychowawcą, wysłuchanie obaw i propozycji rodziców, zwrócenie uwagi na prawidłowe zachowania rodziców wobec dzieci w tym dla nich trudnym okresie.

3. ZEBRANIA OGÓLNE I GRUPOWE.

Inną formą współpracy naszego przedszkola z Rodzicami są zebrania ogólne i grupowe. Zebrania ogólne i grupowe organizujemy w zależności od potrzeb placówki i rodziców. Na zebraniach tych informujemy rodziców o regulaminie przedszkola, zapoznajemy z prawami i obowiązkami dzieci w placówce, a także gorąco zachęcamy do pełnej współpracy i pomocy na rzecz przedszkola. Nauczycielki w poszczególnych grupach szczegółowo przedstawiają rodzicom swój program pracy wychowawczej, zadania wynikające z programu oraz osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze uzyskiwane przez poszczególne dzieci. Ponadto na zebraniach zapoznajemy rodziców z tematyką planu rocznego, z referatami na tematy wiodące w danym roku szkolnym.

4. ZAJĘCIA OTWARTE

Dzięki zajęciom rodzice mogą w bezpośredni i atrakcyjny sposób poznać zadania jakie realizowane są w pracy z ich dziećmi, zaobserwować i poznać stosowane formy oraz metody pracy. Najważniejsze dla rodziców jest zobaczenie dziecka na tle grupy rówieśniczej, na obserwację jego zachowań w stosunku do dzieci, nauczyciela, na sprawdzenie jego wiadomości, umiejętności i sposobu radzenia sobie w różnych sytuacjach. Dzięki nim rodzice mają okazję zobaczyć swoje dziecko w działaniu, poznać stosowane w przedszkolu metody pracy i drogę dochodzenia do pożądanych celów.

5. SPOTKANIA INTEGRACYJNE

Spotkania integracyjne odbywają się w celu nabywania więzi z grupą i integracją środowiska rodzinnego. Przebiegają one w bardzo miłej i sympatycznej atmosferze. To pod czujnym okiem nauczycieli, którzy prowadzą zabawę metodami innowacyjnymi, rodzice  i dzieci bawią się znakomicie. Są one również sposobem na miłe spędzenie czasu z własnym dzieckiem. Zaspokajają naturalną potrzebę dziecka w kontakcie z dorosłymi, rozwijają poprzez ruch poczucie bezpieczeństwa, akceptacji samego siebie, poczucie własnej wartości  i odkrywania własnych możliwości.

6. WSPÓLNE ŚWIĘTOWANIE

Doskonałą formą umożliwiającą obserwowanie swojego dziecka na tle grupy są uroczystości przedszkolne. Mają one charakter wewnętrzny – organizowane są wyłącznie dla dzieci (Mikołajki, zabawa karnawałowa, Dzień Dziecka), lub też charakter zewnętrzny i odbywają się z udziałem zaproszonych gości, np. rodziców, dziadków. Spotkania te dostarczają głębokich przeżyć zarówno dzieciom jak i rodzicom, wzmacniają emocjonalny stosunek do przedszkola, sprzyjają zespołowemu działaniu, wyrabiają poczucie odpowiedzialności za siebie i innych. Dzięki swej niecodzienności i atrakcyjności wpływają one na emocjonalne zaangażowanie dzieci, nauczycieli i rodziny. Dzieci prezentują to, czego nauczyły się  w przedszkolu, wykonują często zaproszenia dla gości oraz niespodzianki dla najbliższych.  W dniu tych uroczystości pełnią rolę gospodarzy. Rodzice również oferują swoją chęć pomocy w bardzo różny sposób: pomagają przygotować stroje dla dzieci, dekoracje,  pomagają w organizacji całej uroczystości, przygotowują poczęstunek. Uroczystości,  w których uczestniczą rodzice i osoby bliskie dziecku, to doskonały sposób do pogłębienia więzi uczuciowych pomiędzy nimi, a także okazja do rozmów wychowawców z rodzicami.
Cel każdej przedszkolnej uroczystości wtedy jest osiągnięty, gdy będzie ona dla dzieci przyjemnością, gdy pozostawi po sobie wrażenie mile i ciekawie spędzonego czasu oraz dobrej zabawy.

7. KIERMASZE PRAC PLASTYCZNYCH

We współpracy z rodzicami przedszkole może również organizować kiermasze prac plastycznych, podczas których wszyscy - rodzice, dzieci i nauczyciele prezentują swoje umiejętności artystyczne. Każda grupa wiekowa pod bacznym okiem swoich wychowawców przygotowuje bardzo pomysłowe prace dostosowane oczywiście do ich wieku  i umiejętności. Dużo serca, zapału  i weny twórczej wkładają wszyscy w jego przygotowanie.

8. KĄCIKI DLA RODZICÓW

Spełniają one ważną pośrednią formę informacyjną. To wydzielone miejsca  w holu przedszkola zawierające najważniejsze dane na temat funkcjonowania placówki, a które przydatne są rodzicom. Poprzez tę formę kontaktu na bieżąco informowani są o wszelkich zmianach w organizacji przedszkola, zapoznawani z aktualnymi zamierzeniami wychowawczo-edukacyjnymi w grupie, mają możliwość obejrzenia prac twórczych swoich dzieci.  Poprzez tę formę kontaktu rodzice mogą na bieżąco zapoznawać się z aktualnymi sprawami organizacyjnymi placówki. W kąciku zamieszczamy artykuły o tematyce pedagogicznej i psychologicznej, telefony poradni specjalistycznych, podziękowania dla aktywnych rodziców oraz inne ważne informacje.

9. SPOTKANIA ZE SPECJALISTAMI

Przedszkole w zależności od potrzeb może organizować spotkania ze specjalistami - pedagogami, psychologami, logopedami.

Recepta na dobrą współpracę z rodzicami i opiekunami dzieci to:

  • nie uważać, że zawsze mamy rację i że wszystko wiemy,

  • nie trzymać się kurczowo utartych schematów,

  • trzeba patrzeć, słuchać, odczuwać i poszukiwać,

  • zawsze być gotowym, by pomóc rodzicom rozwiązać problem,

  • być szczerym, komunikatywnym i otwartym,

  • być elastycznym, otwartym na zmiany i ciekawe propozycje,

  • krytykę ze strony rodziców przyjmować i spokojnie analizować.

 

Warunki dobrej współpracy:

 

  • do nauczyciela należy pierwszy ruch w kierunku dobrej współpracy.

  • nauczyciel musi odrzucić uprzedzenia i być gotowym na kontakt z każdym rodzicem.

  • przekonanie, że efektywność współpracy zależy od obu stron.

  • przyznanie rodzicowi takich samych praw jakie sami chcemy mieć.

  • tworzenie przyjaznej atmosfery np. rozmowa w odpowiednim pomieszczeniu.

  • angażowanie do współpracy wszystkich rodziców.

  • zmieniać co się da zmienić, pomagać, być otwartym na nowe propozycje.

  • stosować zasady dobrej komunikacji. 

 

Aby współpraca przedszkola z rodzicami i opiekunami dzieci układała się jak najlepiej, zarówno jedna jak i druga strona, powinna kierować się pewnymi zasadami. Należą do nich: zasada pozytywnej motywacji, partnerstwa, jedności oddziaływań i systematycznej współpracy.

  • Zasada pozytywnej motywacji mówi, że ważnym warunkiem skutecznej współpracy wychowawców i rodziców jest całkowicie dobrowolny w nim udział. Chodzi o to aby, wszyscy byli świadomi współpracy, jak również korzyści z nią związanych.

 

  • Zasada partnerstwa podkreśla równorzędne prawa i obowiązki wychowawców i rodziców. Chodzi o to, aby żadna ze stron nie czuła się mniej wartościowa od drugiej, aby tworzyły rodzaj wspólnoty, której członkowie mają w miarę jednakowy udział w podejmowaniu decyzji i razem ponoszą odpowiedzialność za wprowadzenie ich w życie.

 

  • Zasada jedności oddziaływań przypomina o konieczności realizowania przez wychowawców i opiekunów dziecka zgodnych celów w pracy wychowawczej. Oprócz zgodności celów ważne jest także uzgadnianie metod i form oddziaływań.

 

  • Zasada systematycznej współpracy ukazuje potrzebę czynnego i stałego zaangażowania się w wykonywanie zadań inicjowanych i organizowanych podczas współdziałania wychowawców i rodziców.

 

Jednym z wyznaczników wzorowej jakości przedszkola jest dobrze zorganizowana współpraca z rodzicami. W dzisiejszych czasach, aby przedszkole zyskało miano tzw. „naszego przedszkola” (z punktu widzenia rodziców) konieczne jest wypracowanie takiego modelu współpracy z rodzicami, gdzie obie świadomie współpracujące strony miałyby poczucie współdecydowania w sprawach ważnych dla wychowania i kształtowania dzieci.

Aby sprostać tym wymaganiom należy stosować różne formy współpracy z rodzicami i opiekunami dzieci. W przedszkolu trzeba, wiec stosować takie formy, aby wypełniały różnorodne treści, zależnie od potrzeb danego środowiska, usytuowania placówki, charakteru pracy zawodowej rodziców, ich wykształcenia i zainteresowań.

 

Należy pamiętać, iż rodzice są pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami własnego dziecka, mają podstawowy wpływ na przyswajanie przez dzieci wartości zachowań i przekonań. Dlatego powinni być obecni w przedszkolu, gdyż świadome i celowe wychowanie dzieci, nawet przez osoby z wiedzą i doświadczeniem pedagogicznym, nie może odbywać się bez ich udziału.

Nauczyciele natomiast odpowiadają za wypracowanie warunków i form współdziałania, dlatego nie mogą to być działania przypadkowe i sporadyczne, lecz przemyślane, zaplanowane, dobrze zorganizowane oraz atrakcyjne.

 

Przygotowała Justyna Porembska

 

 

Bezpieczne wakacje !!!

 

Okres wakacji – to czas na który czekają nie tylko dzieci ale i również my nauczyciele. Warto by przed rozstaniem się z uczniami na wakacje porozmawiać ze swoimi dziećmi na temat bezpieczeństwa podczas wakacji. Po dziesięciu miesiącach pracy nadchodzi tak oczekiwany przez wszystkich uczniów czas wakacji. Nasi uczniowie czują swobodę i ciesząc się, że mają ponad dwa miesiące na odpoczynek i wspaniałą letnią zabawę - często do późnych godzin nocnych. Ulubione zabawy na wolnym powietrzu to: gra w piłkę, jazda na rowerze, na modnych od kilku lat hulajnogach czy rolkach.

Niestety nie wszystkie miejsca w których dzieci się bawią są bezpiecznym miejscem do zabawy i spędzania wolnego czasu. Rodzice nie zawsze są wstanie skontrolować jak poza domem ich pociechy korzystają z wolnego czasu. Najbardziej niebezpieczne w ruchu drogowym są dla najmniejszych dzieci miesiące ciepłe, letnie: od maja do września, głównie jednak miesiące wakacyjne tj. czerwiec, lipiec i sierpień.

Dzieci podczas zabaw zapominają o zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa. To właśnie podczas wakacji rośnie liczba tragicznych wypadków, których można by uniknąć, uświadamiając dzieci o grożących im niebezpieczeństwach i w miarę możliwości zabezpieczyć je przed nimi.

Bardzo ważna i istotna sprawa jest zabezpieczenie dziecka w elementy odblaskowe widoczne z dużej odległości, co daje kierowcy samochodu czas na odpowiednie wyminięcie pieszego i zmniejszenie prędkości. W ten sposób możemy uniknąć tragicznego w skutkach wypadku - potrącenia. Na drogach obowiązuje zasada ograniczonego zaufania, jednak dzieci nie potrafią w pełni ocenić tego, co dzieje się na drodze. Przechodząc przez ulicę lub jezdnię za każdym razem narażone są na niebezpieczeństwo. Zachowanie dzieci jest bardzo często spontaniczne. Bawiąc się nawet w pobliżu ulicy zapominają o wszystkim; jeśli grają w piłkę i chcą ją odzyskać, przebiegają na drugą stronę jezdni nie zważając na nic. Większość wypadków zdarza się na drogach pozawiejskich i to dość często na prostych odcinkach, a w miastach - na przejściach dla pieszych, przystankach komunikacji publicznej, skrzyżowaniach.
Do najczęstszych przyczyn wypadków należą:

  • spontaniczne nagłe wtargnięcie na jezdnię;
  • brak opieki nad dzieckiem, które znajduje się na drodze;
  • zabawy na ulicach i poboczach drogach;
  • oraz wyjścia zza stojących pojazdów np. przystanków autobusowych.

Przykład nasz nauczycieli oraz rodziców jest najowocniejszym sposobem uczenia naszych uczniów właściwego prawidłowego zachowania. Dziecko naśladuje dorosłych. To my nauczyciele i rodzice powinniśmy wystrzegać się wszelkich błędów, brawury, lekceważenia przepisów itp. gdyż jesteśmy obserwowani nieustannie przez dziecko, które przyjmuje nasze postępowanie za normę i naśladuje nas. Zdrowie, życie i bezpieczeństwo dzieci jest najwyższą wartością, o którą powinniśmy się troszczyć wszyscy!!!
Oto kilka cennych rad i uwag jak spędzić bezpiecznie wakacje:


1. Rower i wrotki, piłka

  • Pamiętaj, jezdnia to nie plac zabaw! Zachowaj na niej wyjątkową ostrożność!!!
  • Należy korzystać ze ścieżek rowerowych !!!
  • Nie pożyczaj roweru nieznajomym !!!
  • Zakładaj kask rowerowy na głowę !!!
  • Podczas przechodzenia przez jezdnię, korzystaj z przejść dla pieszych !!!
  • Graj w piłkę daleko od ulicy !!!
  • Uważaj na jezdni biegnąć po piłkę !!!


2. Nad wodą

  • Kąpiemy się tylko w miejscach oznakowanych i wyznaczonych do kąpieli !!!
  • Nigdy nie skacz do wody w miejscach, których nie znasz dna !!!
  • Słuchaj poleceń ratownika !!!
  • Kąp się w miejscach dozwolonych tylko pod opieką rodziców !!!
  • W wodzie bądź ostrożny, nie utrudniaj kąpieli innym !!!
  • Dbaj o jej czystość plaży !!!
  • Przestrzegaj regulaminu kąpieliska !!!



3. W górach

  • Zawsze idź szlakiem wyznaczonym !!!
  • Słuchaj się opiekuna !!!
  • Nie zbaczaj ze szlaku !!!
  • Nie wyruszaj w góry podczas burzy !!!

Dbając o swoje bezpieczeństwo:

  • Do zabawy wybieraj miejsca bezpieczne, oddalone od jezdni;
  • Dbaj o środowisko - nie wyrzucaj śmieci i nie zaśmiecaj otoczenia;
  • Rozpalaj ogniska tylko w miejscach do tego przeznaczonych i pod opieka dorosłych;
  • Zawsze mów opiekunom lub rodzicom dokąd wychodzisz, po zmroku nie wychodź bez opieki osoby dorosłej;
  • Jeśli jesteś sam w domu, nie otwieraj drzwi obcym;
  • Nie korzystaj z propozycji podjazd lub jazdy samochodem (lub spaceru) z nieznajomymi;
  • Nie podchodź i nie zaczepiaj obcego psa, nie dotykaj go, nawet jeśli wydaje się być łagodny.

 

Rodzice i opiekunowie dzieci:


Zawsze bądźcie czujni i interesujcie się czym wasze dziecko się bawi, z kim i gdzie.
Kontrolujcie jego czas wolny oraz rozmawiajcie z nim jak najwięcej.

Bibliografia:
1. K.Denek - "Wakacyjne wędrówki młodzieży szkolnej", Warszawa,1985r
2. Louis R.Mizell - "Jak ustrzec swoje dziecko", Warszawa, 1996r.
3. „Baw się i bądź bezpieczny” – materiały z akcji ogólnopolskiej UNESCO.

 


 

Wpływ palenia tytoniu na stan zdrowia dzieci

 

Jak wskazują badania, większość ludzi zaczyna palić tytoń przed ukończeniem 18. roku życia, oznacza to, że około 250 mln obecnie palących młodych osób może umrzeć w przyszłości z powodu chorób odtytoniowych.

Codziennie w Polsce zaczyna palić około 500 nieletnich chłopców i dziewcząt. W skali roku daje to liczbę 180 000 młodocianych do 18. roku życia, którzy wpadli w „szpony” nałogu. Szacuje się, że dzieci w Polsce wypalają rocznie około 4 mld sztuk papierosów. Do kontaktu z papierosami przyznaje się aż 70% uczniów w wieku 12 lat, ale jak wynika z przeprowadzonych badań, po papierosa często sięgają dzieci w wieku 8 lat, a bywa, że i w wieku 5 lat. Im wcześniej dana osoba sięga po papierosa, tym dłużej pozostaje nałogowym palaczem. Przy tendencji do zmniejszania się w ostatnich latach częstości palenia wśród dorosłych, wzrasta odsetek palaczy wśród młodzieży.

Tytoń stał się najpopularniejszą używką stanowiącą zagrożenie dla zdrowia dzieci. Styl życia i składające się na niego zachowania zdrowotne kształtują się już od okresu dzieciństwa pod wpływem obserwacji, pozyskiwanych wiadomości, wzorców przekazywanych przez rodzinę, szkołę, rówieśników czy środki masowego przekazu. W większości przypadków palenie tytoniu przez dzieci to próba naśladowania osób dorosłych, sposobu trzymania papierosa, mimiki twarzy, zaciągania się dymem. Często jest to dostosowanie się do panującego w szkole stylu oraz forma protestu przeciwko ograniczaniu przez rodziców prawa decydowania o sobie. Palenie w odczuciu młodych ludzi podnosi poczucie własnej wartości i traktowane jest jako sposób radzenia sobie z różnymi problemami i napięciami. Na decyzję o rozpoczęciu palenia przez młodocianych bez wątpienia wpływają reklamy, które firmy tytoniowe kierują do tej grupy wiekowej. Mimo że żadna z firm tytoniowych nigdy nie przyznała otwarcie, że kieruje swoje bardzo skuteczne kampanie marketingowe do dzieci, to decyzja o rozpoczęciu palenia przez młodocianych jest często podejmowana pod ich wpływem.

Oprócz szkodliwości dla zdrowia dzieci palenia czynnego, trzeba pamiętać o równie szkodliwym wpływie na organizm palenia biernego. Szacunkowo w Polsce około 3 mln dzieci to bierni palacze. Boczny strumień dymu tytoniowego zawiera 35 razy więcej dwutlenku węgla i 4 razy więcej nikotyny niż dym wdychany przez aktywnych palaczy. Zawiera on również wiele substancji alergizujących, powodujących łzawienie oczu, kaszel, nawracające infekcje dróg oddechowych. Bierne palenie powoduje takie same skutki zdrowotne jak palenie aktywne, czyli skłonność do zapalenia płuc, nieżytu oskrzeli, anginy, zapalenia zatok, zapalenia ucha środkowego, czy wreszcie obturacyjnego zapalenia oskrzeli i astmy oskrzelowej, a w późniejszym okresie życia: raka płuc, trzustki, jamy ustnej, przełyku i krtani, a także nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca.

Udowodniono, że u dzieci cierpiących na astmę, w których rodzinie przynajmniej jedno z rodziców pali papierosy, stwierdza się cięższą jej postać w porównaniu z dziećmi z rodzin niepalących. Ponadto u astmatyków narażonych na bierne palenie częściej występują infekcje dróg oddechowych oraz zaostrzenia choroby podstawowej. Z kolei, badając wpływ palenia na rozwój nadciśnienia tętniczego, wykazano po 6 latach obserwcji znamienny wzrost ciśnienia rozkurczowego w grupie pacjentów palących papierosy.

 

Należy również pamiętać o problemie związanym z wpływem palenia czynnego i biernego na rozwijający się płód. Jak wynika z badań, około 30% dzieci, jeszcze przed urodzeniem, narażonych było na bezpośredni, szkodliwy wpływ papierosów wypalonych przez matkę, a jeszcze większy procent był narażony na skutki palenia biernego. Udowodniono, że kobiety palące rodzą częściej dzieci hipotroficzne, u których w życiu dorosłym występuje większe ryzyko chorób układu krążenia.

W przypadku dzieci ważnym elementem jest wpływ nikotynizmu na wyniki w nauce. W literaturze są doniesienia, w których oceniano wyniki uzyskiwane przez dzieci palące papierosy w porównaniu z grupą niepalącą. Stwierdzono, że palący uczniowie mają gorsze wyniki niż uczniowie niepalący, są mniej pojętni, bardziej roztargnieni, wybuchowi i często nieposłuszni. Zdarza się również, że temu nałogowi towarzyszy inny – zażywanie narkotyków.

Jak wynika z przedstawionych powyżej danych, problem palenia czynnego i biernego w populacji dzieci i młodzieży do 18. roku życia jest niezwykle istotny z punktu widzenia niekorzystnego wpływu tego nałogu na stan zdrowia dzieci oraz na konsekwencje zdrowotne w życiu dorosłym. W związku z tym należy postawić pytanie, jak uchronić dzieci i młodzież przed nałogiem nikotynowym i jak ich przekonać o szkodliwości palenia. Odpowiednim krokiem jest podejmowanie działań określanych jako profilaktyka nikotynowa. Profilaktyka ta winna być zróżnicowana i dostosowana do grupy wiekowej. Nie powinna wzbudzać lęku u odbiorcy, a raczej być ukierunkowana na osobę, skoncentrowana na substancji powodującej uzależnienie oraz na promocji zdrowia. Młodzież powinna mieć dostęp do broszurek, ulotek, plakatów oraz możliwość spotkań ze specjalistami w tej dziedzinie.

Skutecznej profilaktyki nie sposób realizować bez wsparcia rodziców, szkoły i pracowników ochrony zdrowia. Jednak największy wpływ na kształtowanie osobowości oraz sposobu postępowania dziecka ma rodzina i to właśnie w rodzinie powinny być realizowane podstawowe działania profilaktyczne. Niestety, badania epidemiologiczne wykazują, że w 67% domów nie rozmawia się na temat szkodliwego wpływu nikotyny na zdrowie. Niski procent rodziców rozmawiających z dziećmi na temat szkodliwości nikotynizmu wynika z tego, że większość rodziców uczniów palących papierosy również paliło. Dlatego ważne jest, by kształtować postawy młodego pokolenia w stosunku do nałogu, nie tylko poprzez wiedzę o jego szkodliwości, ale także przez własny przykład.

Działania mające na celu ochronę dzieci przed zgubnymi skutkami nałogu nikotynowego są wyzwaniem dla rodziców, opiekunów, nauczycieli i pracowników ochrony zdrowia. Należy wykorzystać każdą okazję do kształtowania prawidłowej postawy młodych ludzi ukierunkowanej na zdrowy styl życia.

    Opracowała Weronika Przeniosło 



 

BEZPIECZEŃSTWO DZIECKA W PRZEDSZKOLU I POZA NIM

 

Okres przedszkolny ma duży wpływ na kształtowanie się osobowości dziecka. Nauczyciel powinien dążyć do wszechstronnego rozwoju osobowości dziecka, a najlepszymi sprzymierzeńcami w osiągnięciu tego celu będą m. in. wpojone zasady i normy oraz poznanie przez dzieci środowiska. To spowoduje, ze zostaną uruchomione mechanizmy do kształtowania w przyszłości aktywnej postawy dziecka w życiu społecznym.

Wychowanie dzieci w wieku przedszkolnym w zakresie dbałości o własne bezpieczeństwo koncentruje się zwykle wokół kształtowania u dzieci umiejętności bezpiecznego poruszania się po drogach i uświadomienie im niebezpieczeństw zabaw w źle wybranym miejscu oraz ze strony dzikich zwierząt.

Wychowanie do przestrzegania zasad bezpieczeństwa nie powinno kształtować u dzieci nieufnej postawy wobec dorosłych. Pozostawiając dziecku możliwie dużo swobody, powinno się jak najwcześniej uświadomić mu różne zagrożenia, które mogą wystąpić w jego najbliższym otoczeniu. To nie tylko wdrażanie go do przestrzegania zakazów i nakazów, ale przyzwyczajanie do „pewnych” ograniczeń jego wolności. Ważne jest też poznawanie przez dziecko sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych, niebezpiecznych oraz zapobieganie ich powstawaniu.

Celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i z jego możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowiskiem społeczno-kulturowymi przyrodniczym.

                                          

BEZPIECZNE PORUSZANIE SIĘ NA DROGACH RÓZNEGO TYPU

Dziecku nie wolno:

-        bawić się w pobliżu jezdni

-        poruszać się po drogach bez opieki osób dorosłych

Dziecko powinno wiedzieć:

-        jakie są zasady ruchu drogowego dla pieszych

-         jakie jest znaczenie wybranych znaków drogowych: informacyjnych i ostrzegawczych

-        jakie niebezpieczeństwa mogą spotkać je jako uczestnika ruchu drogowego w najbliższym otoczeniu, jak ich unikać lub pokonywać

-     konieczności noszenia różnych elementów odblaskowych w czasie poruszania się po drogach (szczególnie poza miastem, w czasie od późnej jesieni do         wczesnej wiosny i przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych)

-        że policjant jest osobą, do której zawsze może się zwrócić o pomoc, gdy znajdzie się w niebezpiecznej sytuacji

-        jak jest rola pracy policjanta w ruchu drogowym

-        jakie są zasady bezpiecznego podróżowania jako pasażer samochodu osobowego (zajęcie miejsca w foteliku, zapięcie pasów, zachowanie spokoju podczas jazdy)

-        jakie są zasady bezpiecznego i kulturalnego zachowania się w środkach komunikacji publicznej)

-         

BEZPIECZEŃSTWO PODCZAS ZABAW

Dziecku nie wolno:

-        oddalać się z miejsca zabawy bez zgody i wiedzy osoby dorosłej opiekującej się nim

-        podejmować niebezpiecznych zabaw np.:

-        podstawianie nóg kolegom,

-        popychanie kolegów

-        zabaw procą,

-        skoków do wody,

-        wspinania się na drzewa,

-        wspinania się na meble,

-        bawić się w „małego chemika”

-        bawić się w miejscach niedozwolonych np.

-        usytuowanych zbyt blisko jezdni,

-        na wysokich pryzmach piachu,

-        na stromych zboczach,

-        w pobliżu zbiorników wodnych,

-        na terenach budowy,

-        na wysypiskach śmieci.

-        samodzielnie jeździć windą

Dziecko powinno wiedzieć:

-        jak korzystać z zabawek, przyborów i sprzętu zgodnie z ich przeznaczeniem i zasadami bezpieczeństwa

-        o konieczności informowania dorosłych o uszkodzonych zabawkach i sprzęcie

-        o konieczności zgłaszania osobie dorosłej zauważonego niebezpieczeństwa

-        o konieczności zgłaszania osobie dorosłej wszelkich dolegliwości, skaleczeń czy złego samopoczucia

-        jak oznaczane są miejsca niebezpieczne

-         

GROZNE PRZEDMIOTY I URZĄDZENIA

Dziecku nie wolno:

-        samowolnie naprawiać i dotykać instalacji elektrycznej

-        używać urządzeń elektrycznych

-        podłączać do prądu urządzeń samodzielnie skonstruowanych

-        przenosić i zapalać otwartego ognia

-        samodzielnie leczyć się z domowej apteczki

-        bawić się kuchenką gazową

-        bawić się ostrymi przedmiotami

-        bawić się środkami czystości, ochrony roślin

-        wychylać przez okno

-        zostawiać odkręconego kranu

-        zbliżać do pracujących maszyn i urządzeń (np. kosiarka, maszyny rolnicze)

Dziecko powinno wiedzieć:

-        jakie są zasady bezpiecznego posługiwania się przyborami np.: nożyczki, dziurkacz, zszywacz

-        jak poprawnie i bezpiecznie obsługiwać sprzęt gospodarstwa domowego: radio, telewizor, odkurzacz, tarka, trzepaczka

-         jak właściwie się zachować w czasie awarii w budynku np.: zalania, braku „prądu”

-        jak zachować się w sytuacji zagrożenia w wyniku pożaru

-        jakie są numery telefonów instytucji niosących pomoc w sytuacjach zagrożenia (997 – policja, 998 – straż pożarna, 999 – pogotowie ratunkowe)

 

ZAGROŻENIA ZE STRONY ZWIERZĄT

Dziecku nie wolno:

-        podchodzić i dotykać dzikich zwierząt

-        bez zgody i obecności właściciela podchodzić do psa, karmić, nie mówiąc o drażnieniu

-        wchodzić na teren, którego pilnuje pies

Dziecko powinno wiedzieć:

-        jak zachowuje się chory gołąb, wiewiórka itp.

-        jak wygląda tabliczka informująca, że teren jest strzeżony przez psa

-        jak zachować się na widok biegnącego psa w jego kierunku, aby uniknąć pogryzienia

WAŻNE RADY DLA DZIECI

1. Na widok biegnącego w twoim kierunku psa:

-        jeżeli jest bardzo blisko - zastygnij w milczeniu i bezruchu z dłońmi przy udach - nie przy twarzy – podniesione ręce to dla psa groźba.

-        nie reaguj na NIC, nie uciekaj, nie krzycz.

2. Jeżeli pies jest parę metrów od ciebie i zbliża się:

-        przybierz pozycję żółwia – klęknij , głowa do ziemi, kolana pod brodę, ręce zakrywają uszy i głowę (robisz się w tedy mniejsze i niegroźne – jest to psi sygnał braku agresji)

-        pozostań w bezruchu i ciszy bez względu na sytuację - pies cię obwącha i odejdzie

3. Pamiętaj pies biegnąc do ciebie warcząc i szczekając jeszcze nie wie co ma zrobić – kto by biegł krzycząc że chce zaatakować - to twoje zachowanie podpowiada mu czy ma cię ugryźć

 

NIEBEZPIECZNE ROŚLINY

Dziecku nie wolno:

-        wkładać do ust i jeść nieznanych roślin

Dziecko powinno wiedzieć:                 

-        które rośliny są szczególnie niebezpieczne dla człowieka

-        co dzieje się gdy człowiek zje coś trującego i jak ważna jest wtedy szybka pomoc medyczna

ZAGROŻENIA ZE STRONY DOROSŁYCH

Dziecku nie wolno:

-        ufać dorosłemu który:

-        coś obiecuje dziecku i chce je gdzieś zaprowadzić

-        częstuje dziecko słodyczami i daje drobne prezenty

-        prosi dziecko, żeby pomogło mu dojść na inną ulicę

Dziecko powinno wiedzieć:

-        że gdy znajdzie się w trudnej w sytuacji i gdy zaczyna się bać, należy zwrócić się o pomoc do:

-        do policjanta, strażnika miejskiego, konduktora lud do innej osoby zajmującej się niesieniem pomocy

-        do kobiety lub mężczyzny z dzieckiem

-        do starszej pani

(Aby dziecko uzyskało pomoc musi umieć wyraźnie powiedzieć, jak się nazywa, gdzie mieszka, co się stało i jakiej pomocy oczekuje)

 

NIEBEZPIECZEŃSTWO KRADZIEŻY, KONIECZNOŚC PILNOWANIA SWOICH RZECZY

Dziecku nie wolno:

-        pod nieobecność rodziców dziecko powinno mieć zakaz zapraszania do domu kolegów

-        otwierać, gdy ktoś dzwoni lub puka do drzwi pod nieobecność rodziców

-        otwierać drzwi, gdy dzwoni domofon

-        podawać obcym swojego adresu domowego gdy o to poproszą

-        opowiadać o tym co i gdzie znajduje się w domu

-        zostawiać swoich rzeczy na placu zabaw, w parku bez opieki

Dziecko powinno wiedzieć:

-        że dla zdobycia zaufania pukający może podać się za wujka, listonosza, kominiarza, księdza, żebraka

-        jakie są numery telefonów alarmowych

-        że człowiek który ma złe intencje może mieć przyjemną powierzchowność i być miły

Wiadomości i umiejętności jakie powinien posiąść przedszkolak:

-        orientować się w bezpiecznym poruszaniu się po drogach w miejscowości, której mieszka,

-        rozumieć zagrożenia płynące ze świata roślin i zwierząt,

-        mieć rozeznanie, gdzie można się bezpiecznie bawić, a gdzie nie,

-        mieć ograniczone zaufanie do dorosłych, szczególnie obcych,

-        umieć opowiedzieć dorosłym, którzy się nim zajmują, o każdym zagrożeniu, które go spotkało,

-        pilnować swoich rzeczy i nie narażać ich na zgubienie i kradzież,znać swoje obowiązki i domowe, zwłaszcza w zakresie dbałości o dobytek, bez narażania domy na kradzież i zniszczenia.

 HU, HU, HA – BEZPIECZNA ZIMA !

 

Zanim w śnieżnym puchu

zawiruje świat,

przyjmij uwagi

i tych kilka rad,

by radości ,uśmiechy

i wszelkie szaleństwa

nie skończyły się bólem , łzami

z braku bezpieczeństwa.......

 

Podczas gdy dzieci uwielbiają zimę i wszystkie zabawy na śniegu, my dorośli musimy zadbać o to, aby te zabawy były w pełni bezpieczne.

To Państwo jesteście pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami dziecka. Oczywiście przedszkole również edukuje dzieci w szeroko pojętym obszarze bezpieczeństwa i wspiera Państwa działania. Dlatego: zapoznaj dziecko z ilustracjami bezpiecznej zabawy. Wspólnie musimy nauczyć go bezpiecznych zabaw.

Pamiętaj o tym, aby dzieci nie przemarzły lub nie odmroziły sobie rąk, nóg. Koniecznie trzeba wiedzieć, jaka jest faktycznie temperatura na dworze. Słońce może zdradziecko zasugerować, że jest ciepło i przyjemnie, podczas gdy naprawdę wieje ostry mroźny wiatr. Aby dzieci mogły bezpiecznie dla zdrowia przebywać na śniegu temperatura nie powinna być niższa niż -4, -5 stopni.

 

Dlatego:

  1. 1.      Zapewnij dziecku odpowiednie ubranie. Powinny mieć ciepłe spodnie, rajtuzy, sweter, ciepłą kurtkę, ciepłe skarpety, czapkę, szalik i obowiązkowo rękawiczki. Ubrania muszą być z materiału, który pozwoli skórze oddychać, najlepiej naturalne, bawełniane. Dziecko szybko może się rozchorować gdy się spoci i przemoczy ubranie. Jeśli dziecko zgrzeje się w trakcie zabawy, w żadnym wypadku nie powinno rozpinać kurtki ani zdejmować czapki. Bardzo szybko może nabawić się anginy. Niektóre dzieci zabierają na podwórko sok w butelkach. Lodowaty płyn bardzo szybko może spowodować zapalenie krtani. Podczas zabaw na śniegu konieczne są zapasowe rękawice i czapki, które możesz dziecku zamieniać nie przerywając zabawy. Najlepiej jeśli rękawice i spodnie są z nieprzemakalnego materiału.
  2. 2.      Zaopatrz dziecko w porządne zimowe buty. Czasem dzieci upatrują sobie kolorowe zimowe butki z ulubionymi bohaterami bajek i ty przystajesz na ich zakup. Rzadko jednak ciepłe i nieprzemakalne buty idą w parze z kolorowymi i ulubionymi, w których stopy dziecka mogą łatwo zmarznąć. Możesz kupić dziecku buty z ulubionymi bohaterami, ale powinnaś też mieć takie, które nie przemokną, nie będą się ślizgać i utrzymają ciepłą stopę podczas mrozu.
  3. 3.      Zawołaj dziecko do domu, aby się chwilę rozgrzało, podaj ciepły napój, zmień rękawiczki i czapkę jeżeli są mokre zanim dziecko ponownie pójdzie na dwór. Jeżeli dziecko mówi, że "nie czuje" palców u nóg lub rąk wówczas nie powinno wychodzić więcej na dwór. Może to być objaw przemrożenia a ty koniecznie powinnaś to sprawdzić i zastosować ewentualne kroki. Każdego roku policja odnotowuje kilkadziesiąt wypadków związanych z jazdą na sankach.
  4. 4.      Przypominaj dzieciom o tym, że nie wolno ryzykować zjeżdżania z górek i pagórków położonych w pobliżu dróg czy rzek. Pokusa jest bardzo silna lecz ryzyko wpadnięcia pod pojazd czy do wody jest naprawdę duże.

 

 

  1. 5.      Wytłumacz dziecku, że musi zachować ostrożność podczas jazdy na sankach, zawsze musi zjeżdżać nogami do przodu. Powinno ono bawić się w miejscu dobrze widocznym i wolnym od jakichkolwiek wystających ze śniegu przedmiotów.
  2. 6.      Uczulaj dzieciaki aby przestrzegały bezpieczeństwa podczas saneczkowania, np. nie chodziły po torze gdy inni zjeżdżają, nie zjeżdżali na butach. Bardzo ryzykowne są też zabawy, które niestety często organizują lekkomyślni dorośli, polegające na doczepianiu sanek do samochodu lub traktora. Sankami może zarzucić i dziecko wpada pod koła pojazdu. Takie przypadki każdego roku się zdarzają.
  3. 7.      Zachęcaj dzieci do ślizgania się tylko na placach przeznaczonych na ślizgawki i lodowiska. Ulica pokryta śniegiem lub oblodzona często jest atrakcyjnym miejscem do zabawy dla dzieci. Kierowcy mają ograniczoną widoczność w często zaparowanym samochodzie i łatwo może dojść do nieszczęścia. Również zabawa w pobliżu ulicy może być niebezpieczna, gdyż auto w każdej chwili może wpaść w poślizg i zjechać na bok. Ponadto na oblodzonym chodniku wszyscy jesteśmy narażeni na złamania rąk i nóg. Koniecznie wytłumacz dziecku, jakim niebezpieczeństwem grozi zabawa na ulicy i w jej pobliżu. Toteż zaprośmy pociechy do wspólnych atrakcyjnych zabaw tj. lepienie bałwanków, choćby najmniejszych, bitwy na miękkie śnieżki, tropienie śladów, budowy śniegowego zamku czy zjazdy z górki na pazurki na sankach i nartach wołając: Hura niech żyje bezpieczna zima!

Pamiętajmy, że zbyt małe doświadczenie, nierozwaga i naiwność dzieci to często przyczyny kłopotów. Musimy razem zrobić wszystko, aby nasze przedszkolaki były zawsze bezpieczne!

 

                                                                 Opracowała Weronika Przeniosło



 

ADAPTACJA DZIECKA W PRZEDSZKOLU


 

Okres, który trwa między trzecim, a siódmym rokiem życia, jest w rzeczywistości najbardziej charakterystyczny dla całego dzieciństwa.

W tym czasie następuje pełny i swobodny rozwój dziecka. Jest to czas dzieciństwa, przez psychologów zwany okresem przedszkolnym. Zapisując dziecko do przedszkola jesteście Państwo słusznie przekonani, że jest to korzystne dla jego rozwoju. Jednak, gdy dziecko po raz pierwszy pozostaje w przedszkolu po kilku dniach pojawiają się wątpliwości.

Nasza wieloletnia praktyka zawodowa uświadomiła nam jak duże problemy adaptacyjne mają dzieci 3-letnie oraz starsze przekraczające po raz pierwszy progi przedszkola. Często dzieci rozpaczliwie bronią się przed zostaniem w przedszkolu. Nie pomagają zapewnienia mamy i taty: Niedługo przyjdę po ciebie...Zabiorę cię po obiedzie...Zrobię zakupy i zabiorę cię do domu....itp. Dla trzylatka zdania te oznaczają jedno: Zostawiają mnie... Pozostałe słowa są niezrozumiałe. Dziecko przez pierwsze dni pobytu w przedszkolu jest zdezorientowane . Nie wie z kim ma nawiązać bliższy kontakt emocjonalny i kto będzie zaspokajał jego potrzeby . Sytuację komplikuje fakt że jednego dnia przyjmuje się większość dzieci do grupy i od razu pozostają w niej same bez rodziców. Najczęściej maluchy opanowują swój strach i próbują jakoś wytrzymać w nowym miejscu. Kiedy są w sali z innymi dziećmi czują się raźniej, ale jeżeli jedno płacze, pozostałe zaczynają szlochać i ma się wrażenie, że wszystkie wprost zarażają się płaczem. Wiadomo, że trzylatki rozpaczają szczególnie mocno, gdy mają iść spać. Do snu kładzie je obca osoba, na dodatek czyni to inaczej niż w domu i nie poświęca dziecku tyle uwagi ile ono chce.

Te pierwsze doświadczenia społeczne często odbijają się na dalszym życiu dziecka. Otoczone, dotychczas, troską i uwagą rodziny nagle znajduje się w miejscu, gdzie wszystko jest obce, inne: przedmioty, osoby, rytm dnia. Niektóre dzieci są zaciekawione inne niespokojne, niepewne, boją się zostać same, bez rodziców. Ich poczucie bezpieczeństwa zostało zachwiane. Część dzieci przystosowuje się dość szybko, u innych okres adaptacji trwa długo. Największe problemy z przystosowaniem się mają dzieci, które miały mało kontaktów z rówieśnikami. Reakcje dzieci w sytuacjach zagrożenia są bardzo różne. Może to być płacz, wycofanie się, pozorna akceptacja, zaburzenie funkcjonowania np. jąkanie, moczenie nocne.

 

Troska o prawidłową adaptację dziecka do nowej dla niego sytuacji jest więc ważnym zadaniem nie tylko dla nauczycielki pracującej w grupie, ale całego personelu przedszkola, rodziców i bliskich dziecka. Dziecko 3-letnie przychodząc do przedszkola musi przystosować się do:

  • nowego dla niego otoczenia i wymagań związanych ze sposobami korzystania z urządzeń i wyposażenia w swojej sali,
  • przebywania w licznej grupie rówieśników.
  • wymagań stawianych w zakresie czynności samoobsługowych nie zawsze wykonywanych dotychczas samodzielnie w domu rodzinnym,
  • sposobu komunikowania się i odnoszenia się do rówieśników i dorosłych,
  • nowego trybu życia i rozkładu dnia nie zawsze zrozumiałego dla niego,
  • innej niż w rodzinie pozycji społecznej, w grupie rówieśników jest ono jedno z wielu,
  • braku oparcia w osobach bliskich w sytuacjach trudnych, osamotnienia.
  • nawiązywanie kontaktów interpersonalnych z nieznanymi ludźmi.

 

Bardzo ważne jest, by te pierwsze doświadczenia dziecka z przedszkolem przebiegały w atmosferze bezpieczeństwa, spokoju, łagodności. Nasuwa się więc pytanie jak pomóc maluchom oraz ich rodzicom, aby przezwyciężyć te trudności.

 

Oto kilka propozycji, które ułatwią dziecku start w przedszkolu:

  • w początkowym okresie dobrze jest odbierać dziecko wcześniej, ponieważ małe dziecko ma inne poczucie czasu i okres przebywania poza domem wydaje mu się bardzo długi;
  • wprowadzajmy w domach stały rytm dnia;
  • nie mówmy dziecku, że przyjdziemy po niego wcześniej, kiedy jest to niemożliwe, ponieważ będzie nieszczęśliwe, że nas nie ma;
  • nie składajmy obietnic, których nie możemy wypełnić;
  • nigdy nie straszmy dziecka przedszkolem;
  • przyzwyczajajmy je do urozmaiconych potraw, skończmy z rozdrabnianiem pokarmów, już trzylatek może swobodnie gryźć pokarmy;
  • wdrażajmy dzieci do przestrzegania umów i zasad;
  • przyzwyczajajmy do samoobsługi, pozwólmy dziecku samemu załatwiać potrzeby fizjologiczne, myć ręce, ubierać się;
  • odzwyczajajmy od smoczków, pampersów, nocnika;
  • pozwólmy dziecku uczestniczyć w przygotowaniach do przedszkola (wspólne zakupy), dajmy możliwość przyzwyczajania się do tych rzeczy w domu, aby w przedszkolu to wszystko nie było takie nowe, a już znajome i zarazem łatwe do rozpoznania;
  • organizujmy dziecku kontakty z rówieśnikami i innymi dziećmi;
  • stosujmy w przedszkolu krótkie pożegnania;
  • nie okazujmy dzieciom własnych rozterek zostawiając je w przedszkolu, przekazujemy im wtedy swoje lęki;
  • przygotujmy dla dziecka wygodny strój do samodzielnego ubierania, który można pobrudzić.

 

Dla wielu dzieci pierwsze kontakty z przedszkolem są źródłem przykrych napięć emocjonalnych utrudniających im przystosowanie. Jednak przedszkole jest dobrym środowiskiem do uczenia dziecka niezależności i uspołecznienia. Kontakty z rówieśnikami uczą norm współżycia w grupie społecznej. Dziecko szybciej się do niego przystosuje i zniesie niedogodności życia zbiorowego, gdy będzie go postrzegało jako bezpieczne i atrakcyjne dla siebie. Do tego też będziemy dążyć w naszej pracy wychowawczej i dydaktycznej.

 

                      Czego rodzice robić nie powinni czyli pierwsze dni w przedszkolu

Pierwsze dni w przedszkolu wiążą się zwykle z zachwianiem poczucia bezpieczeństwa. Dziecko boi się nie tylko tego co go spotka, ale przede wszystkim tego, że mama nie wróci. Dlatego dobrze jest przez pierwsze dni zabierać dziecko nieco wcześniej, jeśli to możliwe - po obiedzie, jeśli nie- zaraz po podwieczorku. Bardzo stresująca jest dla malucha sytuacja, gdy większość dzieci poszła już do domu, a on jeszcze nie.

 

Czego rodzice robić nie powinni:

 

  • Straszyć dziecko przedszkolem ("Poczekaj no, już pani w przedszkolu nauczy cię porządku !").
  • Posyłać do przedszkola dziecka, które nigdy dotąd nie zostawało bez mamy - taki początek skazany jest z góry na niepowodzenie.
  • Zaglądać po pożegnaniu do sali, by sprawdzić czy dziecko się bawi. Jeśli nasza pociecha to zauważy, resztę dnia spędzi przy drzwiach, bo skoro mama zajrzała raz, to może jeszcze raz zajrzy.
  • Dzwonić do przedszkola z pytaniem jak sobie radzi nasza pociecha. Zwykle jest tak, że rodzice niepokoją się dużo bardziej niż ich dzieci. Dziecko po 10 - 15 minutach rozgląda się wokoło i zaczyna bawić, za to mama bardzo zdenerwowana dzwoni kilkakrotnie do przedszkola, by się upewnić, jakie jest samopoczucie jej dziecka. Każdy telefon to konieczność wyjścia z sali wychowawczyni, a więc dodatkowe zachwianie i tak już mocno nadszarpniętego poczucia bezpieczeństwa.
  • Poddawać się ! Jeśli rodzice wzruszeni łzami bądź zdenerwowaniem i tupaniem swojej latorośli zdecydują się zostawić dziecko,, jeszcze tylko dzisiaj" w domu, jest to sygnał dla małego inteligenta, aby jeszcze bardziej demonstrować swoje niezadowolenie. Zwykle jest tak, że jedno ustępstwo rodzica sprawia, że wcześniej czy później dziecko postawi na swoim i zostanie w domu na dłużej.

 

Pamiętaj, że nawet, jeśli znajdziesz idealne przedszkole i dobrze przygotujesz dziecko, i tak Twój maluch ma prawo wyrażać sprzeciw i niezadowolenie - w końcu w jego życiu zaszła radykalna zmiana i potrzeba

czasu, aby ją zaakceptował.

 

Jeśli przetrwacie pierwszy miesiąc, dalej będzie już z górki i tylko patrzeć jak Twój maluch z przejęciem opowie Ci o swych pierwszych przyjaźniach.

 

Anna Kowalska

 



„Dziecko zdolne”

 

Dziecko zdolne, to takie, które przejawia wysoki poziom zdolności ogólnych (inteligencji),  posiada zdolności kierunkowe odnoszące się do działalności  w  określonej dziedzinie  np. matematyce, muzyce,  plastyce oraz posiada zdolności twórcze. Dziecko zdolne to także dziecko o wysokim lub wybitnym ilorazie inteligencji.

 

10 oznak wskazujących na wybitne zdolności dziecka:

  1. 1.      Ciekawość,
  2. 2.      Spostrzegawczość,
  3. 3.      Zainteresowanie,
  4. 4.      Bogate słownictwo
  5. 5.      Wyobraźnia,
  6. 6.      Koncentracja
  7. 7.      Samokrytycyzm,
  8. 8.      Dojrzałość,
  9. 9.      Żwawość intelektualna – czyli humor,

10.  Kreatywność,

 

Zabawy i ćwiczenia do pracy z dzieckiem zdolnym w wieku przedszkolnym

 

  • Rozwijanie zdolności z zakresu mowy i myślenia:
  • „Podobieństwa” – losujemy 2 obrazki i pytamy o ich cechy wspólne, potem 3 obrazki itd.
  • 1000 definicji- jak nazwać inaczej przedmiot przedstawiony na ilustracji
  • Zagadki – np. „ma dziób a nie jest ptakiem”, „co wpada przez okno i nie tłucze szyby”
  • Tworzenie nowych wyrazów z podanego słowa np. SMOK: sok, oko, kok, koks
  • Łańcuszek skojarzeń: podajemy wyraz, dziecko podaje kolejny, który mu się z nim kojarzy itd. np. kura – pierze – poduszka – sen
  • Określenia – wymyślanie określeń jaki może być np. dom, las, przedszkole
  • „Zwierzątka” – dziecko losuje obrazek i naśladuje zwierzę na nim przedstawione
  • Uzupełnianie obrazka
  • Tworzenie nowych zakończeń opowiadań, bajek
  • Tworzenie opowiadania na podstawie tytułu np.
  • Samodzielne czytanie książek, czasopism, komiksów
  • Czytanie z podziałem na role np. przygotowanie jakiegoś teatrzyku
  • Samodzielne tworzenie zagadek, wierszy
  • Rozwiązywanie krzyżówek literowo – obrazkowych, rebusów, łamigłówek
  • Próby pisania na komputerze prostych tekstów i drukowanie ich
  • Skojarzeniowe opowieści – układam 5 obrazków i proszę aby dziecko ułożyło historię w której zawarte będą nazwy przedmiotów umieszczonych na ilustracji

 

  • Rozwijanie zdolności muzycznych:
  • rytmiczne recytowanie tekstów
  • tworzenie niekonwencjonalnych instrumentów
  • słuchanie muzyki klasycznej, ludowej, regionalnej
  • zorganizowanie zespołu muzycznego
  • udział w uroczystościach przedszkolnych, konkursach

 

  • Rozwijanie zdolności plastycznych:
  • oglądanie albumów dzieł plastycznych
  • wykonywanie prac przestrzennych
  • malowanie świecą, pastelami,
  • rzeźbienie z masy solnej
  • malowanie na szkle
  • wykorzystywanie technik orgiami, kirinami
  • tworzenie plakatów, masek

 

  • Rozwijanie zdolności matematycznych:
  • Układanie treści zadań tekstowych do działań matematycznych,
  • Wykonywanie figur geometrycznych przestrzennych z kartonu
  • Posługiwanie się pieniędzmi, zapoznanie z walutą innych krajów
  • Odczytywanie na zegarze tarczowym pełnych godzin
  • Rozumienie oraz odczuwanie krótkich odcinków czasowych np. co można zrobić w czasie 5, 10 min a co w czasie 1 godziny.

 


 

 

 

Jak rozwijać zdolności matematyczne u przedszkolaków ?

Ucz swoje dziecko matematyki! Nie czekaj aż będzie miało 6 lat i pójdzie do szkoły. Rób to już teraz!

Po co ?

  1. Jeśli będziesz zwlekał, później Twojemu dziecku będzie trudniej w szkole!
  2. Twoja pociecha musi zdobyć TERAZ pewne doświadczenia, żeby w pierwszej klasie być gotowym do nauki matematyki na sposób szkolny.
  3. Żeby pokazać dziecku, że to nic trudnego, że liczenie jest fajne, że może przynosić dużo radości.
  4. Sam miałeś problem w szkole z matmą i chcesz oszczędzić tego stresu swojemu dziecku.

Co robić?

Naucz przedszkolaka różnych rymowanek - wyliczanek, Entliczek Pentliczek czy Torba Borba i stosujcie je w różnych sytuacjach.  Dzięki temu, dziecku łatwiej będzie nauczyć się w przyszłości liczyć. Mówiąc wyliczankę dziecko powinno dotykać lub wskazywać palcem przedmioty.

Przedszkolaki są w stanie nauczyć się kolejno wyliczać od 1 do 100. Trzeba je tylko tego nauczyć. Dlatego staraj się wykorzystywać do nauki każdą chwilę, niezależnie czy jedziecie samochodem czy krzątacie się w kuchni. Pamiętaj tylko by nie zamęczać dziecka i traktować to jak zabawę. Nie wprowadzaj nerwowej atmosfery, jeśli się pomyli to mu podpowiadaj. Sam zobaczysz, że w pewnym momencie powie „cicho, ja sam”.

W szkole na lekcjach matematyki dzieci muszą rozwiązywać zadania z tekstem. Sprawiają one dużo trudności , bo dzieci przeważnie ich nie rozumieją. Dlatego zadawaj dziecku różne pytania i nie przeszkadzaj mu myśleć. Nie chodzi mi tu o matematyczne zadania, twoje dziecko nie ma jeszcze takiej wiedzy żeby je rozwiązać.

Myślę raczej o pytaniach i zadaniach w stylu:

 

  • potnij kartkę na 4 równe części,
  • dostaw do stołu brakujące krzesło, tak aby wszyscy domownicy mogli usiąść,
  • jak wyjąć ze słoika piłeczkę nie dotykając jej (nalać wody, wyssać  odkurzaczem),
  • jak odkurzać dywan żeby nie było na nim smug,

Ucz przedszkolaka jak wyglądają cyfry. Akurat to jest łatwym zadaniem, bo cyfry nas wszędzie otaczają. Ucz  ich kolejno i na każdą z nich poświęć trochę czasu. Niech dziecko rysuje paluszkiem po cyferce, potem w powietrzu, na Twoich plecach. Jadąc samochodem możecie się pobawić w szukanie cyferek na rejestracjach samochodowych. Za każdą odnalezioną np. 3 dostaję się punkt a za podwójne np. 33 można dostać 3 punkty. Kiedy dziecko pozna już kilka cyfr pobawcie się w zgadywanki. Rysujesz na plecach dziecka powolutku cyferkę a ono musi odgadnąć jaką. Potem oczywiście zmiana. Naucz dziecko jak się pisze każdą cyfrę. Przez długi czas dzieciom mogą się mylić strony (pismo lustrzane) zwłaszcza gdy są leworęczne lub istnieje u nich ryzyko dysleksji.

Kup swojemu malcowi duży zegarek z budzikiem, wyraźnymi wskazówkami i cyferblatem. Na pewno często rozmawiając z dzieckiem używasz określeń czasu „za pięć minut masz wyłączyć telewizor i idziemy się kąpać”. Dziecko nie wie ile to 5 minut i do tego będzie służył właśnie Wasz nowy zegarek. Pokazuj malcowi kiedy upłynie wyznaczony przez Ciebie czas, nastawiaj mu budzik. Koniecznie musi być to zegarek z cyferblatem! Zataczające koło  wskazówki doskonale pokazują dziecku upływający czas.

Świadomość upływającego czasu i umiejętność posługiwania się zegarkiem jest ważna z kilku powodów:

  • w książkach do matematyki jest sporo zadań związanych z zegarkiem i czasem,
  • osoby które się spóźniają, często nie robią tego ze złej woli ale ze złego poczucia czasu (mimo, że są już dorosłe)
  • taka nauka posługiwania zegarkiem może być również doskonałym treningiem  dyscypliny pod warunkiem, że będziesz konsekwentnie przestrzegać tego co ustaliliście razem z dzieckiem lub sam narzuciłeś

„budzik dzwoni, czas się skończył, wyłączamy telewizor i idziemy się kąpać”

Kup dziecku w księgarni ćwiczenia do rozwiązywania. Jest ich obecnie spory wybór na rynku. Dlaczego? Rozwijają myślenie, dzieci dzięki nim zdobywają wiedzę i doświadczenia,  a co najważniejsze uczą się rozwiązywać zadania w formie pisemnej. W końcu większość ich czynności na lekcjach matematyki będzie polegała właśnie na rozwiązywaniu działań w zeszycie ćwiczeń. Wypełniając z przedszkolakiem taką książeczkę trenujesz z nim tą umiejętność.

 

 


 



 

Psychofizyczny rozwój dziecka trzyletniego

 Kim jest dziecko?

            Najczęściej dziecko spostrzegane jest jako mniejsza i słabsza wersja dorosłego – bardziej zależna, mniej znająca się na rzeczy, mniej kompetentna oraz gorzej uspołeczniona i mniej opanowana emocjonalnie. Opis ten ma pewien mankament. Posługuje się określeniami negatywnymi i skupia się na tym, czego dziecku brakuje, a nie wspomina nawet o drzemiącym w nim ogromnym potencjale rozwojowym. Jednak tego typu obraz ma przynajmniej tę zaletę, że zwraca uwagę na rolę dorosłych ponoszących odpowiedzialność za dziecko. To ich zadaniem jest uzupełniać braki dziecka, czerpiąc ze źródła własnego charakteru i jednocześnie pomagać dziecku w przyswajaniu brakujących przymiotów i przejmowaniu jako własnych cech osób dorosłych.[1]

 

Wiek przedszkolny.

         Okres średniego dzieciństwa, zwany także wiekiem przedszkolnym, trwa od trzeciego do szóstego roku życia. Dziecko, które rozpoczyna ten etap życia, charakteryzuje poziom rozwoju motorycznego i sensorycznego umożliwiający mu poruszanie się w najbliższym otoczeniu i docieranie do interesujących je obiektów traktowanych przez nie jako istniejące realnie, noszące cechy stałości i obiektywności.

 

Rozwój somatyczny i aktywność ruchowa.

         Początek okresu średniego dzieciństwa wyznaczają wyraźne osiągnięcia  w rozwoju somatycznym i motorycznym. Dziecko wkraczające w ten okres ma wszystkie zęby mleczne, swobodnie porusza się chodząc i biegając, jest dość samodzielne w zakresie samoobsługi. Wzrost dziecka w trzecim roku życia wg. polskich badań wynosi: dziewczynki – 94,5 cm, chłopcy – 95,5 cm; masa ciała: dziewczynki – 14,5 kg, chłopcy – 14,8 kg.[2]

 

Dzieci jako osoby przetwarzające informacje.

 

Mowa.

Kontakty dzieci trzyletnich z otoczeniem utrudnia ich mało jeszcze komunikatywna i przeważnie sytuacyjna mowa. Myślenie wchodzi dopiero w fazę konkretno – wyobrażeniową. Słowa powinny z reguły towarzyszyć działaniu. W trzecim rok życia kontakty społeczne nabierają szczególnego znaczenia w dwóch powodów: po pierwsze w tym okresie dzieci doceniają rolę mowy w kontaktach społecznych i intensywnie rozwijają słownik czynny, a po drugie utrwalają się niektóre formy współżycia z rówieśnikami i z dorosłymi oraz formy wyrażania emocji. Dzieci rozmawiają ze sobą i wzbogacają słownik, przejmują od innych pomysły zabaw, uczą się uzgadniać czynności, wspólnie pokonują trudności, wspólnie się cieszą, smucą, pocieszają. Dziecko trzyletnie potrafi porozumiewać się z otoczeniem, mowa jego jest już w pewnym stopniu ukształtowana. Nie znaczy to jednak, że jest pozbawiona błędów i że jej rozwój nie odbywa się w dalszym ciągu. Dziecko zaczyna odróżniać fonemy: s, z, c, dz od ich miękkich odpowiedników. Mowa dziecka daleka jest od doskonałości. Wyrazy są poskracane, głoski poprzestawiane, grupy spółgłoskowe-upraszczane. Występują zlepki wyrazów, nowotwory językowe. Dziecko trzyletnie powinno już wymawiać wszystkie samogłoski tak ustne, jak i nosowe: a, o, u, e, i, y, ą, ę, chociaż w mowie mogą występować odstępstwa, np.: zamiana samogłosek: a-o, e-a, i-y. Jest to związane z nie wykształconą sprawnością narządów artykulacyjnych. Powinny występować również spółgłoski twarde i zmiękczone: m, mi, b, bi, p, pi, f, fi, w, wi, ś, ć, ź, dź, ń, k, ki, g, gi, h, hi, t, ti, d, di, l, li, ł. w tym wieku pojawiają się głoski :s, z, c, dz, a nawet  u niektórych dzieci zaczynają przebrzmiewać najtrudniejsze głoski: sz, ż, cz, dż. Ogólnie biorąc mowę dziecka trzyletniego cechuje zmiękczanie głosek s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, które często są wymawiane jako: ś, ź, ć, dź; r może być wymawiane jak l lub j ; zamiast f występuje h i odwrotnie. Dziecko trzyletnie rozumie to, co do niego mówimy, spełnia polecenia, które zawierają znane mu wyrazy; komunikuje się z otoczeniem za pomocą kilkuwyrazowego zdania. Mówi chętnie i dużo, myśli głośno, przeprowadza narrację wykonywanych czynności, zadaje dużo pytań, choć jeszcze nie są do końca jasno sprecyzowane.[3]

 

Zabawa

Dziecko trzyletnie jest już poważnym partnerem w zabawie z rówieśnikami. Dzieci w trzecim roku życia mogą się bawić bez zmęczenia przez 3 – 4 godz., jeśli ich ruchy i czynności stale się zmieniają. Natomiast ruchy jednorodne, monotonne wywołują u nich zmęczenie w znacznie krótkim czasie; np. regularny spacer z dorosłymi lub marsz parami z rówieśnikami wywołują szybko objawy zmęczenia i nudy. Małe dzieci potrzebują ciągłej zmiany ruchu. Dzieci nie potrafią długo usiedzieć w jednym miejscu, stać w bezruchu. W trzecim roku życia zabawy tematyczne są o wiele bogatsze w treści, mają szerszy wachlarz tematyczny, są bardziej pomysłowe, głębiej przeżywane, precyzyjniejsze w wykonaniu. W drugiej połowie 3 roku życia zabawy tematyczne zaczynają nabierać specyficznych cech, które nadają podstawę do zmiany ich nazwy na zabawy w role. Zabawa w role polega na udawaniu czynności ludzi dorosłych w taki sposób, jakby dziecko przeżywało, grało określoną rolę.[4]

 

Rysowanie

W trzecim roku życia dziecko zaczyna dążyć do tego, by swemu rysunkowi nadać treść. Dopasowuje więc do kształtu możliwe znaczenie – ale już po stworzeniu rysunku. Pragnie powiązać swoje dzieło z rzeczywistością. Podobieństwo jest jednak na tyle mgliste, że już po chwili może przyporządkować rysunkowi zupełnie inne znaczenie. Trzylatek ma coraz sprawniejszą rączkę i wprawia się w „technice”. Kreśli niezliczoną ilość domkniętych kółeczek, jajeczek, aż pojawią się promienie i powstaje słońce. Stopniowe opanowywanie ruchów rączką przygotowuje malucha do kolejnego ważnego etapu, jakim jest rysowanie postaci. Z początku tworzy tzw. głowonogi – koło lub owal, od którego odchodzą kreski, czyli ręce i nogi. Kiedy malec staje się bardziej świadomy swojego ciała, rysowana postać nabiera innych kształtów, ma też więcej szczegółów (pojawia się tułów, potem także szyja, włosy, dłonie i stopy).[5] 

 

Wiek dziecka a etapy rozwoju.

 

Cykle zachowań.

W wieku trzech lat większość dzieci na krótko się uspokaja. Typowy trzylatek używa słowa „tak” równie łatwo, jak przedtem używał słowa „nie”. Lubi nie tylko brać, ale i dawać. Lubi się dzielić – zarówno przedmiotami, jak i doświadczeniami. Jest to wyraz jego stosunku do życia – otwartego i nastawionego na współpracę. Bardziej dojrzałe, czuje się teraz znaczenie bezpieczniej – zarówno z sobą samym, jak i z innymi. Dziecko nie jest już nieustępliwe, sztywne, dominujące, żądające. Nie wszystko musi być już zrobione zgodnie z jego wolą. Ludzie stają się dla niego ważni, lubi zawierać przyjaźnie.

Coraz lepsza sprawność fizyczna sprawia, że czynności dnia codziennego nie nastręczają większych trudności. Nade wszystko zaś zainteresowanie językiem o coraz większa płynność posługiwania się nim sprawiają, że trzylatek staje się wymarzonym kompanem i poszukiwanym członkiem każdej grupy. Jego słownik i sprawność językowa wzrosły niebywale, a podobnie – zdolność rozumienia innych. Można więc wydawać mu polecenia ale także zabawiać go językiem, a i on sam potrafi bawić się nim doskonale. Uwielbia nowe słowa, które często działają na niego jak czarodziejskie zaklęcia, zwracając jego zachowania w pożądanym przez nas kierunku. Słowa takie jak „nowy”, „inny”, ”duży”, ”niespodzianka”, „tajemnica”, wskazują na coraz większą fascynację nowymi horyzontami. Słowa takie jak „pomóż”, „mógłbyś”, „zgadnij” motywują go do podejmowania pożądanych działań. Trzylatek zdecydowanym krokiem idzie do przodu na spotkanie przygody.

W wieku trzech i pół roku przychodzi straszliwa, dla wielu zmiana. Jest to okres dużej niepewności, nierównowagi i zaburzeń koordynacji. Zła koordynacja może objawiać się w rozmaitych obszarach aktywności. Na przykład zaburzenia koordynacji ruchowej mogą objawić się potykaniem, przewracaniem, lękiem wysokości. Dziecko, które przedtem wykazywało znakomitą koordynację ruchową, może przejść przez fazę poważnych zaburzeń. Podobnie jak całego ciała, może to dotyczyć samych rąk. Dziecko, którego ręce dotychczas były mocne i pewne, może nagle zacząć rysować cieniutką drżącą linią albo stawiać klocki wyraźnie trzęsącymi się dłońmi. Może, to dotyczyć języka. W tym wieku zaczyna się jąkać wiele spośród tych dzieci, które przedtem w ogóle nie miały z tym problemów. Zaburzenia mogą także dotyczyć oczu i uszu. Obawy rodziców wzbudza często w tym wieku występujące przejściowo lub utrzymujące się dłużej zezowanie albo skargi dziecka, że „nie widzi” lub „nie słyszy”. U trzyletniego dziecka silnie manifestuje się potrzeba rozładowania emocji. Służy temu mruganie powiekami, obgryzanie paznokcie, dłubanie w nosie, tiki twarzy i innych części ciała. Wreszcie, trudnościom motorycznym i językowym często towarzyszą ogromne kłopoty w stosunkach z innymi ludźmi. Trzyipółlatek wyraża poczucie braku bezpieczeństwa częstym płaczem, pojękiwaniem i ciągłym zapytywaniem matki: „Kochasz mnie?” albo też pretensją: „Nie kochasz mnie już”. Ma też rozmaite wymagania w stosunku do starszych: „Nie patrz”, „Nie mów”, „Nie śmiej się”, albo też żąda, aby całą uwagę skupiano na nim. Emocjonalne skrajności, w które popada trzylatek (w jednej bardzo nieśmiały, w innej zuchwały do przesady), sprawiają, że jako uczestnik sytuacji społecznych nie wzbudza zaufania.

Wiek trzech i pół roku nie jest jednak pozbawiony wdzięku. Jedną z jego najbardziej czarujących właściwości bywa często wyobraźnia, wyrażająca się upodobaniem dziecka do stwarzania sobie wyimaginowanego towarzystwa. Wymyślanie rozmaitych stworzeń może dowodzić dużych zdolności i bogatej wyobraźni dziecka. Te stworzenia są dla niego bardzo realne, bardzo ważne ale i całkowicie nieszkodliwe.[6]

 

Sny i spanie.

 

Nocne życie trzylatków.

W wieku trzech lat dzieci chodzą do łóżka bez oporów i ładnie zasypiają.. Kiedy zaś reszta rodziny pogrąża się w głębokim śnie, one wstają i rozpoczynają nocne życie. Jego formy zaskakują i napawają lękiem wielu rodziców. Niektóre z nich wychodzą z łatwością same z łóżeczka, idą do łazienki, kuchni, włączają światło w dużym pokoju i „czytają” znalezione tam czasopisma, a bywa nawet, że zasypiają przy tej czynności. Jeszcze inne bawią się jedynie w swoim pokoju przez godzinę czy dwie. Te nocne przejawy aktywności są zazwyczaj nieszkodliwe, jeżeli tylko drzwi na zewnątrz są bezpiecznie zamknięte, wszelkie niebezpieczne przedmioty – pochowane, a samo dziecko nie należy do tych, które wyrządzają sobie krzywdę lub niszczą wszystko dookoła. Wiele dzieci idzie prosto do pokoju rodziców, Dla innych jest to ostatnie miejsce, o którym pomyślą. Chcą same decydować o tym, co robią. Drzemie w nich duch przygody. Powinno się pozwolić takiemu dziecku udać się do łazienki, lodówki czy też innych miejsc, które sobie zaplanowało. Jeżeli w ten sposób zaspokoi swoje potrzeby, szybciej powróci do łazienki i spokojnie zaśnie. Taka potrzeba nocnej aktywności jest bardzo często zupełnie naturalna, a pęd do nocnego życia przechodzi w wieku około czterech lat.

 

Złe sny i koszmary senne

„Miałem zły sen” – często skarżą się małe dzieci. Jednak objawy tych złych snów różnią się między sobą intensywnością, od cichego pojękiwania do głośnych okrzyków przerażenia, stawiających na nogi cały dom. Około trzeciego roku życia, dzieci zaczynają mówić o tym, że coś im się śniło. Czasami sen może nawet przebudzić trzylatka, ale z reguły w tym wieku sny nie powodują specjalnych wstrząsów. Trzyipółlatek może śnić dużo i mogą pojawić się pewne lęki, ale zazwyczaj dziecko takie co najwyżej krzyknie przez sen i łatwo je uspokoić.

 

Drzemki

            Popołudniowa drzemka! Nie jest to zapewne pierwszoplanowa sprawa dla rodziców dzieci, które wyrosły już ze spania w dzień. Tam jednak, gdzie to jeszcze nie nastąpiło, popołudniowa drzemka jest niezwykle ważnym punktem w rozkładzie dnia zarówno matki, jak i dziecka. Oto kilka ogólnych prawidłowości dotyczących spania w dzień. Drzemki w wieku trzech lat mogą być formą zabawy. Jeżeli zaś dziecko śpi, to zasypia szybciej i budzi się w lepszym nastroju niż w wieku dwóch i pół roku. [7]

 

Wydalanie

 

Kontrolowanie pęcherza i wypróżnianie się.

            Moment, w którym rodzice zaczynają uczyć dzieci sygnalizowania i samodzielnego załatwiania potrzeb fizjologicznych, następuje coraz później. Większość rodziców nie uczy dzieci siadania na nocniku, zanim nie skończą one drugiego lub nawet przed upływem połowy trzeciego roku życia. Należy jednak pamiętać, że osiągniecie powodzenia w tej dziedzinie nie zależy od wytrwałości matki w sadzaniu dziecka na nocnik ale też od „silnej woli” dzieci i chęci współpracy, ale od stopnia dojrzałości ich systemu nerwowego. Jedne z nich osiągają  potrzebny poziom dojrzałości szybciej, inne później.

            Dziecko poprawnie wykonuje wszystkie czynności. Zgadza się na niezbędną pomoc. Wypadków jest niewiele. Może zachować suchość przez całą noc albo obudzić się i poprosić, by zaprowadzono je do ubikacji. Dziewczynki mogą próbować siusiać w pozycji stojącej.

            Oczekiwanie od dziecka regularnych wypróżnień co rano jest nierealistyczne. Od trzeciego roku życia pojawia się często tendencja do oddawania stolca po obiedzie albo po codziennej drzemce i jeżeli takie przesunięcia będą następowały, trzeba je przyjąć ze zrozumieniem.[8]

 

Rozładowywanie napięć emocjonalnych

 

            Najczęściej pojawiającymi się sposobami rozładowywania napięć emocjonalnych w wieku trzech lat jest ssanie kciuka, często związane z dodatkowym przedmiotem, nocą i okazjonalnie za dnia. Dziecko pozwala wyjąc sobie kciuk z buzi podczas snu. Rzadziej rozładowuje napięcia. Może spacerować dookoła domu nocą. W wieku trzech i pół roku występuje wzmożenie częstotliwości rozładowywania napięcia emocjonalnego. Ssanie palca w nocy z dodatkowym przedmiotem. W ciągu dnia dziecko może obywać się bez tego przedmiotu i ssać tylko palec. Plucie, silne jąkanie, dłubanie w nosie i obgryzanie paznokci. Także drżenie rąk, potykanie się i przewracanie, płaczliwość. Niektóre zachowania tego typu, jak na przykład nagłe napady wściekłości, znikają i pojawiają się znowu, inne natomiast, raz porzucone, więcej nie powracają.

 

Okresy wzmożonego napięcia

            Trzeba tutaj wspomnieć, że nie tylko każde dziecko ma charakterystyczną dla siebie metodę rozładowywania napięcia, lecz również, że w pewnych okresach życia, napięcie jest większe niż w innych. I tak, wiek dwóch i pół, trzech i pół, pięciu i pół oraz sześciu lat to okresy wzmożonego napięcia. W tych okresach powinno się bardziej zadbać, aby uchronić dziecko przed sytuacjami, które mogą wywołać u niego wzrost napięcia.[9]

 

Choroby

            Przeziębienia! Bóle uszu! Bóle gardła! Bóle brzucha! Wiele dzieci reaguje na przemęczenie albo nadmierne napięcia nerwowe właśnie chorobami somatycznymi. Niektóre dzieci reagują na zbyt trudne dla nich sytuacje określonym, właściwym im typem choroby: przeziębieniem, bólem brzucha lub zaparciem Oprócz tych indywidualnych reakcji także pewne okresy w rozwoju dziecka są powiązane z określonymi chorobami. Oczywiście nie ma takiej choroby, której występowanie ograniczałoby się do jednego tylko wieku. U dzieci w wieku trzech lat najczęściej pojawiają się oznaki dużego zmęczenia.[10]

 

Lęki

            Każdemu dziecku mogą przydarzyć się jakieś nieszczęśliwe wypadki, które stają się następnie powodem lęków. Obowiązkiem rodzica jest strzec przed nimi swoje dziecko, ale niemożliwe jest całkowite wyeliminowanie uczucia strachu z jego życia. U trzylatka dominują lęki wizualne – starzy, pomarszczeni ludzie, maski „czarownicy”, ciemność, zwierzęta, policjanci i włamywacze, wieczorne wyjścia rodziców.[11]

 

Inteligencja

 

Stopień dojrzałości

            Istnieją pewne prawidłowości, określające, jakie umiejętności dziecko powinno opanować w pewnym wieku. Oczywiście, są to jedynie przybliżenia. Trzylatek wchodząc po schodach stawia nogi na przemian, potrafi pedałować na rowerku o trzech kółkach, mówiąc używa liczby mnogiej, Je samo niewiele upuszczając, nalewa z dzbanka. Potrafi nałożyć samo buty, zna kilka wierszy.[12]

 

Problemy dyscypliny.

Dyscyplina jest gigantyczną układanką, składającą się z wielkiej ilości rozmaitych części. Zależy ona w pierwszym rzędzie od wyznawanej filozofii postępków ludzkich, czy można nakłonić każde dziecko do posłuszeństwa, jeżeli tylko będzie się na nie odpowiednio oddziaływać? Czy też przeciwnie, że istota ludzka nie jest jedynie gliną w rękach rzeźbiarza?

 

Poziomy dyscypliny

            Najprostszym, choć i najmniej pożądanym sposobem dyscyplinowania jest oddziaływanie na sferę emocjonalną, przez wymierzanie klapsów, krzyki i groźby. Drugi poziom – argumentowania i przekonywania – Olega przede wszystkim na rozmawianiu. Tłumaczy się dziecku dlaczego jego zachowanie jest naganne. Poziom trzeci – najskuteczniejszy ale zarazem najtrudniejszy gdyż wymaga dużej wiedzy. Polega on na dostosowaniu technik dyscyplinowania do zdolności, zainteresowań i słabości dziecka. Aby się nimi posługiwać, należy tak dobrze poznać mechanizm zachowań na każdym etapie rozwoju, by wiedzieć, jak „nakierować” dziecko na pożądany przez Was sposób postępowania. Jeżeli pojmie się, jak działa organizm dziecka, wiadomo też, co zrobić, by podążało ono we właściwym kierunku.

 

Techniki dostosowane do stopnia rozwoju.

            Posługiwanie się technikami dostosowywanymi do stopnia rozwoju dziecka może być fascynującą przygodą, szczególnie jeżeli jest skuteczne. Wymaga ono jednak znajomości rozwijającego się organizmu. W przypadku trzylatka jest to wiek „ja też”, łatwo spowodować pożądane zachowanie wskazując na inne dziecko, które robi daną rzecz. Należy wydawać polecenia o charakterze pozytywnym. Lepiej jest powiedzieć: „Chodzimy po podłodze” niż: „Nie chodzi się po stole”. Dzieci w tym wieku potrafią wiele zrobić, jeżeli obieca im się „niespodziankę”. Reagują też bardzo dobrze na podniety językowe: przymiotniki takie jak „nowe”, „inne”, „wielkie”, „silne”; rzeczowniki – „niespodzianka”, „tajemnica”; czasowniki -  „mógłbyś pomóc”, „mógłbyś spróbować”; zwroty typu „no i jak z …”, „być może”. Wiele dzieci potrafi słuchać argumentów: „Chodź, pozbieramy zabawki. Będziemy mieli więcej miejsca do zabawy po obiedzie”. Niektóre reagują bardzo dobrze na fantazyjne określenia w rodzaju: „Czy mały drwal da radę podnieść te wielkie kłody (tj. klocki)?” Metody pośrednie okazują się często bardzo skuteczne. Na przykład, można dziecko nakłonić do zdjęcia butów, zgadując, jaki też może być kolor jego skarpetek – oczywiście, podpowiadając najpierw samemu fałszywe odpowiedzi.[13]

 

PODSUMOWANIE

Rozwój społeczny i emocjonalny

  • Bawi się z innymi dziećmi
  • Dzieli się z innymi
  • Jest nastawiony na współpracę
  • Zawiera przyjaźnie
  • Słucha i wykonuje polecenia
  • Lubi słuchać historii na swój temat
  • Upewnia się, czy jest kochany przez rodziców
  • Lubi zabawy w dom, rodzinę
  • Rozróżnia płcie
  • Potrafi opowiedzieć o problemie
  • Okazuje miłość bliskim
  • Boi się ciemności, samotności,
  • Czasami adoruje jednego z rodziców
  • Chętnie pomaga w domowych prostych czynnościach
  • Chętnie się wygłupia, chce rozśmieszać innych
  • Ma okresy płaczliwości i braku poczucia bezpieczeństwa, pojawiają się pytania typu „ kochasz mnie jeszcze?”

Rozwój fizyczny i motoryczny

  • Sam myje ząbki
  • Sam je
  • Samodzielnie myje ręce
  • Potrafi nalać napój z butelki, czy dzbanka
  • Potrafi korzystać z toalety, kontroluje swoje potrzeby fizjologiczne
  • Potrafi się ubrać i rozebrać (potrzebuje pomocy przy guzikach, zamkach błyskawicznych, itp.)
  • Wkłada buty
  • Rysuje kwadraty i koła
  • Zaczyna się posługiwać się nożyczkami
  • Chodzi na paluszkach
  • Skacze na 1 nodze
  • Przez chwilę stoi na jednej nodze
  • Bez problemu korzysta z urządzeń na placu zabaw
  • Sprawnie sobie radzi z omijaniem przeszkód na drodze, nawet kiedy biegnie
  • Kopie i rzuca piłkę
  • Jeździ na 3 kołowym rowerku

Rozwój intelektualny

  • Sprawnie posługuje się mową
  • Oscyluje pomiędzy światem rzeczywistym i nierzeczywistym
  • Ma bogatą wyobraźnię. Może tworzyć, np.: niewidocznych przyjaciół
  • Coraz więcej zapamiętuje
  • Zaczyna dokonywać wyborów, w oparciu o przewidywanie konsekwencji, a nie o działanie
  • Uczy się rozwiązywać problemy
  • Chętnie słucha bajek, opowiadań
  • Zna kilka wierszyków i piosenek
  • Potrafi mówić krótkie zdania i prowadzić krótką rozmowę
  • Czasem się zacina, jąka  lub powtarza słowa (zwłaszcza w emocjonujących chwilach)
  • Większość tego, co mówi jest zrozumiałe
  • Rozróżnia, że coś jest takie same lub inne
  • Zna imię swojego przyjaciela
  • Nazywa podstawowe kolory
  • Rozróżnia pojęcie teraźniejszości, przyszłości
  • Układa proste puzzle
  • Potrafi policzyć 2 - 3 rzeczy
  • Potrafi powiedzieć, jak się nazywa i ile ma lat
  • Obserwuje
  • W tym wieku fantazja miesza się z rzeczywistością i dziecko ma tendencje do nie rozróżniania tych dwóch obszarów

Sen
Większość dzieci rezygnuje z popołudniowych drzemek. W tym wieku pojawia się lęk przed ciemnością, a bujna wyobraźnia powołuje „do życia” różne strachy. Przydaje się lampka nocna w sypialni malucha.

Jedzenie
W wieku trzech lat dziecko zaczyna jeść posiłki zbliżone do dorosłego. Ważne żeby dostawało je o stałych porach. Chociaż trzylatek wydaje nam się już bardzo samodzielny nie przeceniajmy jego możliwości. Należy pamiętać żeby podawać małe porcje i małe kawałki, łatwe do nabrania na sztućce.

 



[1] Schaffer H.R., Psychologia dziecka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s.39.

[2] Harwas – Napierała B., Psychologia rozwoju człowieka  t.2,  Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 83.

 

[3] Demel G.,  Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola, WSiP, s. 56.

[4] Eisenberg A., Drugi i trzeci rok życia, s. 32 – 34.

[5] Hurlock E., Rozwój dziecka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2000 r, s. 219 – 221.

[6] Ilg F., Rozwój psychiczny dziecka, Gdańskie wydawnictwo psychologiczne, Gdańsk 1992, s. 31 – 34.

[7] Ilg F., Rozwój psychiczny dziecka, Gdańskie wydawnictwo psychologiczne, Gdańsk 1992, s. 88 – 97.

[8] Tamże, s.103 – 106.

[9] Tamże, s 121 – 123.

[10] Tamże, s. 147 – 148.

[11] Tamże, s. 151 – 152.

[12] Tamże, s. 164 – 166.

[13] Tamże,  s. 251 – 255.